Mayıs 2008 Ayında Eklenen Konular

HİPOGLİSEMİ. Kan şekeri düzeyinin normalin altında olmasıdır. Nedeni: Diabetes mellitus (şekerli di­yabet) tedavisinde, ensülin ya da ben­zeri ilaçlar kullanılırken, yeteri kadar karbonhidrat alınmazsa, bir hipoglisemi krizi başgösterebilir. Ayrıca, Addison hastalığında (bkz.) miksödemde (bkz. Hi-popitüitarizm, Hipertiroidizm), hipofiz (bkz.) hastalıklarında, pankreasın ensü­lin yapan adacık hücrelerinin tümörlerin­de ve ensüline duyarlı kişilerde, hipo­glisemi görülebilir. Belirtileri:...

HİPOFİZ. Beyin tabanında, burun ar­kasının üst bölümünde, bezelye tanesi büyüklüğünde bir bezdir. Bu bez, vücu­dun çok uzak bölgelerini etkileyen çe­şitli hormon salgılamaktadır. Bu önemli görevinden ötürü, anatomik konumu, be­zi çok iyi koruyacak şekildedir. Pitüiter çukur, ya da Türk eyerine benzediğin­den ötürü, "sella Turcica" adlı, kemik­ten bir boşluk içinde yerleşmiştir. Bez,...

HİPNOZ (İpnoz). Kişiyi telkine daha uygun kılan ve kişide yapay olarak ya­ratılan trans (kendinden geçme) halidir. Bu olaya, mesmerizm, hayvansal manye­tizma, odil gücü, yaratılmış uyurgezerlik (somnambülizm) adları da verilmiştir. İnsanlık tarihinin başından beri, kişileri etkilemek, sihirbaz-doktordan, din adam­larına ve politikacıya kadar, çevresini gücü altına almaya yeltenen herkesin başvurduğu bir yoldur....

Kan basıncının nor­malden yüksek olması. Nedeni: Birincil ya da ikincil olabi­lir. Birincil hipertansiyonda, belirli bir neden görülemez. İkincil hipertansiyon, böbrek hastalıkları, anada toksemi  görülen gebelikler, bazen de iç salgı bez­leri bozuklukları sonucu, belirir. Vaka­ların çoğu birincil tiptir ve bazılarının, soy geçmişlerinde de hipertansiyon var­dır. Belirtileri: Hipertansiyonu olduğu­nu bilen hasta, genellikle, var olan...

HİPERNEFROM. Genellikle 50 yaşı­nın üstünde ve erkeklerde görülen, habis bir böbrek tümörüdür. Belirtileri: Bazen ağrısız, bazen de pıhtıların geçişinden ötürü kolik (bkz.) şeklinde sancılı işenen kanlı idrardır. Kasıkta ağrı, hatta şişkinlik de görüle­bilir. Tümörün varlığının, akciğer ya da kemik gibi ikincil odaklardaki belirtiler­den de anlaşıldığı olur. Tedavi: İdrarda, nedeni bilinmeksi­zin,...

HİNT KENEVİRİ (Cannabis Indica). Haşiş veya esrar (marihuana veya pot, bhang veya gunjah), Asya ve Amerika' da yetişan cannabis indica adlı bitkinin çiçek ve yapraklarmdan elde edilir. Af­yon gibi, haşiş de çok eskiden beri tanı­nan bir ilaç olup, tıpta, uyuşukluk ver­mesi ve ağrıya duyarlığı azaltması bakı­mından, sancı tedavisinde ve cerrahî...

HİDROSEL. Erkeklerde sık görülen, er-bezini çevreleyen torba olan turaca vagi-nalis (skrotum) içinde, sıvı birikmesidir. Herhangi bir yaşta rastlanabilmekle bir­likte, yaşlılarda daha sık görülebilir. Nedeni: Vakaların çoğunda bilinmez, fakat bazen, sıvının birikmesinin nedeni, bir hastalığa bağlıdır ve sıvının tahlili ya da sıvının boşaltılmasından sonra, erbe-zinin muayenesiyle bu durum anlaşılır. Belirtileri: Skrotum'un (erbezi...

HİDROSEFALİ. Beynin yapısında nor­malde içi beyin-omurilik sıvısı dolu, ven-trikül adı verilen boşluklar vardır. Sağ­da ve solda, iki lateral (dış yan) ventri-kül bulunur. Bunlar, ortadaki üçüncü ventrikül olan boşluğa sıvılarını akıtır. Üçüncü ventrikülden, sıvı beynin taba­nında bulunan ve içindekini beyin dışına akıtan, dördüncü ventriküle boşalır. Dör­düncü ventrikülün çıkışında, serebrospi-nal sıvı, beyin...

HİDROKSİTRİPTAMİNHİDROKSİTRİPTAMİN (Serotonin). Hücre metabolizmasının bir ürünü. Yanefroza yol açan hastalıklardır. İdrar tor­basının üstündeki bir düzeyde olan en­geller, bir taraftaki böbreği ilgilendirir. İdrar torbası ya da üretra'daki tıkayıcı bir olayda ise, her iki böbrek de etkile­nir. Belirtileri: Genellikle kolik biçi­mi, bazen de kunt olan kasık ağrılarıdır. İdrarda kan bulunabilir, ya da idrar...

HİDROJEN PEROKSİT. Formülü H2O2 olan hidrojen peroksit, renksiz, kokusuz bir sıvıdır. Eriyiğinden oksijenin açığa çıkması ve sonunda suyun oluşması, bu sıvının, tehlikesiz ve etkili bir antiseptik olarak kullanılmasını sağlamıştır. Bir hidrojen peroksit eriyiğinin kuvveti, için­deki serbest kalabilecek oksijen mikta­rıyla ölçülür: Örneğin, en çok kullanılan 10 hacimlik kuvvet, kendi hacminin 10...

HERMAFRODİT. Her kişi, ya erkek ya da dişi olarak doğar, çünkü döllenme anında bu özellik, seks kromozomların-ca saptanmıştır. Buna rağmen, cinsel or­ganları anormal olup da, dış görünüşe göre cinsiyet tayini yapılamayacak ço­cuklar vardır. Bu durumun nedeni, em­briyon döneminde, yumurtalık ve erbezi dokularının normal farklılaşmaya uğra­mamış olmasıdır. Bundan ötürü, bazı ço­cuklarda...

HEMŞİRELİK. Çok eski yıllarda, Mı­sır, Hindistan, Yunanistan ve Roma'da, fakir hastalara özgü hastaneler olduğu bilinmekle beraber, gerçek anlamında hemşirelik mesleği, Kırım Savaşı sırasın­da, Florence Nightingale'in öncülüğüy­le başlamıştır. Hemşirelik, tıp tedavisi­nin bir dalı olarak, örgütlenmiş bir şekil­de, manastırlarda uygulanmaktaydı. Fakat burada bahis konusu olan, tıbbi bilgiye da­yalı bakım değil, sadece şefkat...