Archive for Haziran 2008
You are browsing the archives of 2008 Haziran.
You are browsing the archives of 2008 Haziran.
Çocuğu kucağınıza oturtup ya da önünüzde ayakta tutarak bir kolunuzu karnının ustu-ne koyun Elinizi yumru yapıp başparmağınızı içen alarak yukardakı gibi, ust karnın ortasına yerleştiriniz Diğer elinizle sırtı tutunuz Yetişkinlere kıyasla çok daha az bir basınç kullanarak yumruğunuzu karnın içme ve yukarısına doğru bastırınız Gerekirse dört kere tekrarlayınız, her bastırış, tek başına, tıkayan cismi çıkarabilecek [...]
Kazazedenin arkasında ayakta durarak ya da diz çökerek bir kolunuzu karnına sarınız Başparmağınızı avucunuzun içme alacak şekilde yumruğunuzu sıkıp göbekle goğus kemiği arasına, ust karnın ortasına koyunuz • Obur elinizle yumruğunuzu tutunuz • Ikı elinizi bileklerinizden kendinize doğru hızla çekerek yukarı ve içe doğru bastırıp ust karnı, akciğerlerin altına doğru sıkıştırınız
Bu, tıkanmış bir kazazedenin ciğerlerindeki havayı dışarı çıkarmaya zorlamak amacıyla ust karna bir dizi bastırma uygulamasından oluşan bir yöntemdir Ancak bu hareket, içerdeki organları zedeleyebileceğinden karna bastırma, sırta vurmakla başarılı olunamadığı zaman, son çare olarak uygulanmalıdır
Bebekler için de uygulanacak tedavi sırası çocuklar için olanla aynıdır, ancak çok daha hafif bastırılır ve sırta vurma ve karna bastırma konumları farklıdır Bebeği, göğsü ve karnı, ön kolunuzun üzerine gelecek şekilde başaşağı yatırınız. Başı ve göğsü tutmak için kolunuzdan yararlanınız. Omuzları arasına dört kere kadar usturuplu bir şekilde vurunuz. Eğer bu, tıkanıklığı geçirmezse karın [...]
Birçok çocuk, boy ve yapı bakımından bu-yuk ve yetişkinlerle aşağı yukarı aynıdır Onun için biraz daha hafif basınç uygulayarak aynı şekilde tedavi edilebilirler Bununla birlikte kuçuk bir çocuğu tedavi ediyorsanız bazı değişikler yapmak zorundasınız • Büyükler ıçm anlatılan yöntemi aynen uygulayınız, ancak bir sandalyeye oturtup ya da diz çökerek çocuğu dizinize başaşağı ya tırmız Bir [...]
Engeli çıkarmaya çalışınız, başarısız olursanız yapay solunuma başlayınız Kazazede kendinde değilse, tıkanma uzamış ya da iyileşme tam olmamışsa hastaneye kaldırılmasını sağlayınız • Kazazedenin ağzındaki takma dişlen çıkarıp, öksürmesi için teşvik ediniz Tıkayan cismin çıkıp çıkmadığına bakmak için ağzı denetleyiniz Çıkmışsa, parmağınızla çekip çıkarınız Çıkmamışsa kazazedeyi başı, açık solunum yolu durumunda olacak şekilde sırtüstü çevirip karın [...]
Genel boğulma belirtilen ve görüntülen • Kazazede konuşamaz ya da nefes alamaz ve gırtlağını tutuyor olabilir. • Damarların şışmesıyle yüzde ve boyunda kan toplanması, kulaklarda ve ağızda morarma • Muhtemel baygınlık
Kazazedeyi sırtüstü çevirip solunum yolunu açarak yapay solunuma başlayınız • Bu başarılı olmazsa kazazedeyi, yuzu size donuk ve goğsu kucağınıza dayanacak şe kilde yan yatırarak, başını iyice geriye yatırıp yukarda anlatıldığı şekilde sırt darbeleri uygulayınız
Kazazedeyi serm bir yere goturup giysilerini çıkarınız • Kazazede kendmdeyse, başını ve omuzlarını bir yere dayayarak yarı oturur duruma getiriniz Dikkat: Eğer kazazede kendinde değil de normal nefes alıyorsa, iyileşme konumuna getiriniz • Kazazedeyi soğuk, ıslak bir çarşafa sarıp sık sık ıslatarak ıslaklığını koruyunuz Kazazedenin ateşi 38°C’ye düşene kadar bir magazin, kitap ya da elektrikli [...]
Kazazede kendim bitkin hisseder, fakat hareketlidir • Baş ağrısı hisseder, yorgundur, başı döner, midesi bulamr
Ağır ananastık sırasında kaslarda ısı oluşur ve bu ısı, kan aracılığıyla tum vücuda dağılarak genel vücut ısısını yükseltir Böyle olunca da vücut hemen ısı kaybetmek için reaksiyon gösterir • Derideki kılcal damarlar genişleyerek (şişerek) vücut yüzeyine daha çok kan gelmesini ve böylece de ısı kaybolmasını sağlar Kanın deriye bu şekilde hücumu, insanın ısınmış ve kızarmış [...]
Nöbet sırasında hastayı yaralanmaktan koruyunuz ve yeniden kendine geldikten sonra da bakım sağlayınız • Hasta düşüyorsa tutmaya ya da duşuşu yavaşlatmaya çalışarak yere yatırınız • Hastanın çevresinde bir yer açınız ve bir yardımcı istemiyorsanız, etraftaki herkesin oradan uzaklaşmasını isteyiniz • Eğer mumkun olursa boyun çevresini açıp, gömlek yakasını gevşetip başının altına yumuşak bir şey koyunuz [...]
Butun buyuk sara vak’aları ıkı aşama gösterir Katılık, bilinç kaybı ve arkasından sarsılma • Hasta birdenbire bilincini yitirip yere düşer, bazen acayip bir çığlık da atar • Birkaç saniye katılaşır ve solunum durabilir Ağız ve dudaklar morarır (sıyanoz) ve yuz çevresiyle boyunda kan toplanır • Sonra kaslar gevşer ve atmalar başlar Bu sırada karşılıklı kas [...]
Çoğu buyuk sara nöbeti, beklenmedik anda gelir Bununla birlikte, bazı kimseler daha ağır bir şey olacağını haber veren bir uyarı hissetmeye alışmışlardır Bu uyarı kişiden kişiye değişebilir Örneğin, vücudunda acayip bir duygu biçiminde olabildiği gibi özel bir koku ya da ağız tadı biçiminde de olabilir Uyarı sırasında kışının normal davranışları değişebilir, ancak, bu fazla sürmez [...]
Şunlarm dışında hiçbir şey yapmayınız • Kişiyi, işlek caddede dolaşmak gibi tehlikelerden koruyunuz • Diğer insanları etraftan uzaklaştırınız • Kazazede ile yavaş sesle konuşunuz • iyice iyileşip evine gidebileceğinden emin olana kadar hastanın yanından ayrılmayınız Dikkat: Kuçuk nöbetin arkasından buyuğun gelmesi pek az rastlanan bir durum değildir • Hastaya, bir doktora gitmesini oğutleymız.
• Hasta, hayal ıçerısmdeymış gibi gorunur ve bir noktaya boş bakışlarla bakar • Acayip davranışlar göstermeye başlayabilir, bu “istek dışı davranışlar” arasında dudak ısırma ya da şapırdatma, acayip şeyler söyleme ya da elbiseleriyle oynama da görülebilir • Hasta, belleğim yitirmiş olabilir
Bu, çocukluktan başlar, yetişkinliğe kadar sürer Bu çeşit nöbetler, farkedılmeden geçebilir Çunku hasta, sıklıkla hayal kurarmış gibi görünür.
Beynin normal elektriksel faalıyetmdekı kısa kesilmelere doğru bir eğilimden doğar Sara nöbetleri, bilinç kaybına uğramaksızm bir anlık dikkatsizlikten (kuçuk sara) kas spazmları ve kendim atmalara kadar varan nöbet (buyuk sara) değişiklikleri gösterir Sarası olan kimseler bazı ülkelerde, üzerlerinde turuncu renkte kimlik kartları ya da uyarıcı künyeler bulundururlar.
Olum sertliği geçtikten sonra, cesette dokular çürümeye ve kokuşmaya başlarlar Aniden meydana gelen ve nedeni bilinmeyen olum vak’alarında polis gelinceye kadar cesede dokunmamak gerekir.
Ölümden sonra arterler ve sol karıncık kasılarak içlerinde bulunan kanı boşaltırlar Kan, venlerde yanı toplardamarlarda birikir ve yerçekimine bağlı olarak vücudun alt kısımlarında mavi renkli lekeler hâlinde gözükür.
Adale plazması, olumu takiben pıhtılaşır Bunun sonucu olarak adale sertleşir ve kasılır Bu sertleşme, olumu izleyen ilk 5 6 saat sonra çiğneme adalesinden başlar Elektrik çarpmalarından sonra da olum sertliğine benzer bir durum oluşabilir Kaslardaki bu sertliği görerek kişiye olmuş nazarı ile bakmamak, sunî solunuma devam etmelidir Bu şekilde kışı hayata dönebilir.
Bu durum, olume öncelik eden vücut hararetinin derecesine, derialtı yağ tabakasının kalınlığına, ceset üzerinde bulunan elbiselerin kalınlık ve miktarına, nihayet çevrenin ısı derecesine bağlı bir durumdur
Olduğu zannedilen birçok insanın sonradan dırıldıklerıne dair haberleri arasıra gazetelerde okur ve belki de şaşarız Halbuki butun bu vak’alarda olum teşhisinin yanlış konduğu ve şahsın gerçekte yaşadığı pek doğaldır O hâlde bu hataya düşmemek için olumu izleyen belirtilerin incelenmesi ve bunlar hakkında bilgi sahibi olunması şarttır Bilincim kaybetmiş baygın bir kimse ile olmuş bir şahsı [...]
• Oltanın misinasını kesiniz • Eğer çengeli deriye gırmemışse iğneyi çıkarıp kuçuk yara tedavisi uygulayınız • Çengeli de deriye girmişse, saplanmış yabancı cisim tedavisi uygulayıp tıbbî yardım isteyiniz.Eğer tıbbî yardım hemen bulunamıyorsa; • Misinayı oltadan kesiniz • iç organlara hasar verme tehlikesi olmadığı takdirde, çengel dışarı çıkana kadar oltayı den içerisinde çevirip çengeli keserek koparınız [...]
Bazen deriye sadece oltanın ucu girer, o takdirde iğne, kolaylıkla çıkabilir Bununla beraber eğer çengeli de girmişse çıkarmaya çalışmayıp tıbbî yardım sağlayınız Sadece tıbbî yardım hemen sağlanamıyorsa çıkarmaya çalışınız .
Özellikle çocuklar ve aklî dengesi yerinde olmayan insanlar madenî para, düğme, boncuk vs. gibi yabancı cisimleri yutabilirler. Bazen de kazaen iğne, ayakkabı çivisi, cam parçası, saç firketesi gibi delici ve kesici cisimleri yutarlar. Yuvarlak cisimlerin yutulması fazla bir tehlike arzetmez, sindirim kanalı yoluyla gaita ile atılırlar. Ancak delici ve kesici cisimler mide ve bağırsak duvarını [...]
Yemek borusunda (özofagus) meydana gelen toplardamar genişlemelerine özofagus varisi adı verilir. Katı bir maddenin yutulmasıyla veya kendiliğinden yırtılıp kanayabilir. Hasta, boğazından ılık bir şeylerin aktığım hatta kokusunu bile hissedebilir. Taze kan veya kahve telvesi şeklinde sindirilmiş kan kusabileceği gibi gaita, koyu siyah renkte de olabilir. Yapılacak ilk yardım, aynen mide ülserinde olduğu gibidir.
Daha önceden mide ülseri olan hastada herhangi bir sebebe bağlı olmaksızın kendiliğinden kanama olabilir. Az miktarda olan kanamalarda, kusma olmadan gaitanın (büyük aptes, feçes) renginde değişiklik olarak kendini gösterir. Gaita katran gibi siyah renkte çıkar. Eğer kanama fazla ise kahve telvesi şeklinde kusma olur (Hematemez). Mide ülserli kanamalı kişi, kanama durmuş olsa bile mutlak doktora [...]
• Eğer bir yabancı cisimden şüpheleniyorsanız çıkarmaya kalkışmayınız, kulak zarını delebilirsiniz • Eğer bir böcek girmişse, çıkarmak için kula ğı ılık suyla yıkayınız.
• Kazazede, kulakta ağrıdan şikâyetçidir • Kulağında böcek olan kazazede titreşimler hisseder • Etkilenen tarafta işitme azalır
Bu olaya daha çok, kuçuk çocuklarda rastlanır Bunlar geçici sağırlığa neden olabilirler ama derme gidenler kulak zarına zarar verebilir Ya da böcekler kulakta yerleşebilir.
• Çocuğun ateşine bakın. • Kulakta bir akıntı olup olmadığını kontrol edin. • Çocuğunuzda işitme bozukluğu olup olmadığına bakın. Başı öbür tarafa dönük olduğu sırada hafifçe ismini söyleyerek bunu deneyebilirsiniz. Bakın sizi duyacak mı? • Çocuğunuzun bademciğinin aşırı derecede büyük ve kırmızı olup olmadığını tetkik edin. Ağrının nedeni bademcik iltihabı da olabilir.• Muhtemel kafatası kırığı [...]
• Sürekli ya da şiddetli bir kulak ağrısını hafifletmek için, etkilenen kulağın üzerine bir beze sarılmış sıcak su şişesi veya sıcak su tamponu koyunuz. Dikkat: Varsa, kazazede, ağrı dındırıci haplarından bir iki tane alabilir. • Eğer kulak ağrısı anı bir basınç değişikliğinden kaynaklanıyorsa kazazedeye burnunu tıkayıp ağzını da kapatarak yutkunmasını ya da yanaklarını şişirmesini öğütleymiz. [...]
Kulakta sürekli ya da zonklayan bir ağrı. • Kulakta akıntı.
Çok ıstıraplı olabilir. Sıklıkla kulaktaki ya da kulağa yakın bir yerdeki enfeksiyon sonucudur (örneğin, kulak kanalındaki bir çıban ya da diş apsesi). Bununla birlikte en yaygın sebebi, özellikle çocuklarda, boğazdan ortakulağa yayılan iltihapların meydana getirdiği kulak iltihabıdır. Bu tür enfeksiyonlar, bademcik iltihapları, kızamık ya da grip gibi hastalıkları izleyebilirler. Kulak ağrıları, kulak kanalında çok fazla [...]
Kramp çoğunlukla uylukta, bacakta, kolda, boyun ve karında meydana gelir. Özellikle yüzücülerde bu duruma çok sık rastlanır. Kol ve bacakta ortaya çıkan ani kramplara rağmen tecrübeli bir yüzücü eğer uzaklık çok değilse kendisini kıyıya atabilir. Buna karşın karın veya midede baş gösteren kramplar çok daha tehlikelidir. Böyle bir kaza ile karşı karşıya kalan yüzücü yardım [...]
Adaleyi çözmek, dinlenmek ve masaj tatbik etmek. Eldeki Kramplar İçin: Parmakları yavaşça, fakat iyice açınız ve o bölgeyi hafifçe ovuşturunuz. Uyluk Kaslarındaki Kramplar İçin: Bacağı uzatarak bir elinizle topuğun altından tutup yukarı kaldırınız; öbür elinizle de dizden aşağı doğru bastırınız. Kramptan etkilenen kasları yavaş yavaş ovuşturunuz. Baldır Krampları İçin: Bacağı düzgün bir şekilde uzatıp ayağı [...]
• Kramp bölgesinde ağrı. •Kazazede, kasılan kası açamaz. Kramptan etkilenen kaslarda sertlik ya da spazm hissedilir.
Daha ziyade kedi, köpek gibi sıcakkanlı hayvanlar veya yarasaların ısırması ile bulaşan kuduz hastalığı, hayvan ısırmaları sonucu en büyük tehlikelerden biridir. Böyle vak’alarda yara derhal yıkanmalı ve ışınlan kimse, en kısa zamanda hastaneye gönderilmelidir. Kuduz hayvan yakalanıp denetim altına alınmışsa, 12 gün süre ile izlenir. Eğer bu sürede kudurmaz veya ölmez ise korkulacak bir şey [...]
• Takma dişi çıkarın: Hastalanan kişinin takma dişleri hemen çıkarılmalıdır; çünkü hasta, bilinçsiz hâldeyken damaktan ayrılıp solunum yollarını tıkayabilir. • İçecek vermeyin: Koma çok derin olmasa bile, ağızdan bir şey vermeyin. Solunum yollarına kaçma tehlikesine karşı, ne su ne de hap verin… • Yan emniyet yatışı: Elbette doktor gelinceye kadar, komalı ya da bayılmış kişinin [...]
• Derin komada, nörovejatif büyük fonksiyonlar (solunum, kan dolaşımı) tam olmasa da faaliyetlerini kusursuz sürdürürler. • Normal bir kişideki, uyurken pozisyon değiştirme yeteneği kaybolmuştur. Vücudun ağırlığı sürekli aynı dayanak noktasındadır. Bu nedenle de yatak yaraları meydana gelebilir. • Bu yaralar ilerde çok zor tedavi edilir ve enfeksiyonlara sebep olur. Hareketsiz kalan eklemler, kaslar ve sinirler [...]
Kişinin, ağrılı dış uyaranlara cevap vermemesi hâline ve tam bir bilinç kaybı ile seyreden duruma koma adı verilir. Komadaki bir insan uyuyor gibidir. Solunum azalması, hipotansiyon, reflekslere cevap vermemek ve sfinkter-lerin kontrolünün kaybına bağlı olarak idrar ve dışkı kaçırma gibi durumlar da beraber bulunabilir. Sıklık derecesine göre şu hâllerde ortaya çıkar: Alkol zehirlenmeleri, beyin hastalıkları [...]
Mümkünse hastadan, kıymığın ne gibi bir madde olduğunu öğrenin Eğer cam parçası batmışsa, bunun daha fazla zarar vermesi mümkündür Bu nedenle kendiniz çıkarmaya çalışmayın ve bir hastaneye veya doktora başvurun • Eğer kıymık cam değilse ve ucu dışarıdaysa, bunu cımbız kullanarak çıkarın Ama daha önce cımbızın ucunu alevden geçirerek ste rıl (mikropsuz) duruma getirin, soğutun [...]
• Kazazedeyi yatırınız. • Yaralı ayağı kaldırıp destekleyiniz. • Ayakkabıyı ve çorabı yavaşça çıkarınız. • Kanamayı kontrol altına alınız ve yaraları sarınız. • Ayağın tabanına yeterli tampon koyarak bir atel yerleştiriniz. • Sekiz rakamı biçiminde bir sargı ile sarınız. Geniş sargının ortasını, ayağın tabanındaki atelin üzerine koyup uçlarını ayağın üstünde çaprazlaymız. • Uçları, ayak bileğinden [...]
• Genel kırık belirtileri ve görüntüleri vardır. • Ayakta, hareketle artan ağrılar oluşur. • Kırık tarafında duyarlılık vardır. • Ayakta hareket kaybı, kazazede iyi yürüyümez. • Kırığın bulunduğu yerde şişme ve çürük bulunabilir. • Tarakta düzensizlik gibi deformasyonlar olabilir.
Ayak kırıkları, ağır cisimlerin ayak üzerinden geçmesi, sıkıştırması ya da çarpması sonucu ortaya çıkar Bununla birlikte kırılma aynı zamanda burkularak düşme ya da atlamalar sonucunda görülebilir.
• Kazazedeyi, başı ve omuzları kaldırılıp altına, yuvarlanmış bir battaniye konarak desteklenmiş olarak yatırınız • Kırık bacağı, yavaşça kaldırarak, kabadan yeterli tamponla kaplanmış, topuğun altına kadar uzanan bir tel kafes uzerme koyunuz Dızm altına fazladan fakat sadece boşluğu dolduracak kadar tampon koyunuz Topuğu, atelden yukarı kaldırmak ıçm altına tampon yerleştiriniz • Ayak bileğinin, ayağın ve [...]
• Genel kırık belirtilen ve görüntülen vardır • Dizde, daha çok on tarafında, ağır ağrılar oluşur • Dizkapağı çevresinde hassasiyet vardır • Diz ekleminde hareket kaybı, kazazede dizim bukemez • Hatırı sayılır şiş ve daha sonra da çürükler görülebilir
Bu kuçuk kemik, diz ekleminin onunde bulunur ve uyluğun geniş kasları ile kaval kemiğinin bağları ıçm tutunma noktası oluşturur Doğrudan doğruya bir çarpma ya da ıska geçme gibi bir kas hareketiyle kırılabilir
• Kazazedeyi yatırıp bacağı elle dikkatli bir şekilde sabıtleştırınız • Hastaneye yolculuk kısa surecekse (örneğin 30 dakikadan daha kısa) ve sarsıntısız olacaksa ayaklarla dizler altına tam yerinde sargılar yerleştiriniz • Dizle ayak bileği arasına bol miktarda tampon koyunuz • Sağlam bacağı yavaşça yaralı bacağın yanına getiriniz • Bileklerle ayakların çevresine sekiz biçiminde bir sargı ve [...]
• Genel kırık belirtileri ve görüntülen vardır • Gözle gorulur şişme ve çürük olabilir • Bükülme ve dönme ancak kemiklerin ikisi de kırıldığı zaman gorulur • Her ıkı kemik ya da bir kemik boyunca deformasyon görülebilir ya da hissedilebilir • Kaval kemiği kırılmışsa “açık” yara olasılığı • Muhtemel şok belirtilen ve görüntülerine rastlanır
Alt bacağın iki kemiği ayrı ayrı ya da, kaval ve baldır, ikisi birden de kırılabilir. Kaval kemiğinin üst ucundaki kırıklar, yaygın biçimde, yayalara araba tamponunun çarpmasıyla görülür ve “tampon” kırığı adını da alırlar. Kaval kemiği kırıkları sıklıkla açıktır; çünkü kemiği sadece deri ve dokudan oluşan ince bir tabaka örter. Baldır kemiği en çok ayak bileğinin [...]
Bacak kırıklarmdaki tedavi ve ilk yardım yöntemlerini uygulayınız.
• Genel kırık belirtileri ve görüntüleri vardır. • Bacaklarda gözle görülür deformasyon; eğer kırık uzun kemiklerdeyse bacak, kırık bölgedeki kasların kasılmasıyla kısalabilir; eğer kırık uyluk kemiğinin boynundaysa ayak dışarı doğru dönebilir. • Şok belirtileri ve görüntülerine rastlanır.
Uyluk kemiğinin her noktasında kırıklar görülebilir. Vücudun en uzun kemiğidir ve bol miktarda kanla beslenir. Uyluk kemiği kırıkları ciddî olarak kabul edilmelidir. Çünkü, çoğu durumda, çok miktarda kan, dokular içerisinde kaybolur ve bu da büyük şoklarla sonuçlanabilir. Bu tür kırıklar, düşmelerden ve trafik kazalarından kaynaklanmaktadır. Yaşlılarda kırılmalar, küçük bir düşme sonucu görülebilir; bununla birlikte çoğu [...]
• Kazazedeyi rahatlatınız. • Kazazedeyi, bacakları uzatılmış ya da onun için daha rahat olacaksa, dizleri hafif kıvrılmış ve altına katlanmış bir battaniye koyarak sırtüstü yatırınız. • Eğer kazazede idrar çıkarma arzusu gösterirse yapmamasını tavsiye ediniz; idrar, dokular arasına kaçabilir. • Eğer hastaneye nakil hemen mümkün olacaksa kazazedeyi bir battaniye ile örterek ambulansın gelmesini bekleyiniz. • [...]
• Genel kırık belirtileri ve görüntüleri. • Kalça ve kasık bölgesinde, hareketle artan ağrı ve duyarlılık. • Bacaklarının sağlıklı görünmesine rağmen kazazede yürüyemez, hatta ayakta bile duramaz. • Eğer idrar kesesi ya da idrar yolları zedelenmişse kazazede idrar çıkarma isteği gösterecektir. Eğer kazazede gerçekten idrarım yapabiliyorsa, idrar kanlı olabilir. • Şok belirtileri ve görüntüleri ortaya [...]
Bu kırıklar, genellikle doğrudan çarpma ya da araç kazalarında olduğu gibi dolaylı zorlamalarla görülür. Örneğin, dizin, arabanın kaportasına çarpması, uyluk kemiğinin başını kalça eklemi yuvasından zorlayabilir. Leğenin iki tarafından bin kırılabilir ve leğen kırıkları, idrar kesesiyle idrar yollarının zedelenmesi sonucu komplikasyonlar yapabilirler.
• Zedelenmiş eli hareketsiz hâle getiriniz. • Kanamayı kontrol altına alınız ve varsa yaraları tedavi ediniz. • Yaralı eli, ikiye katlanmış yumuşak bir tampon içerisine koyarak koruyunuz. • Etkilenmiş olan kolu bir boyun askıyla yavaşça sarınız. • Ek olarak kolu geniş bir sargıyla askının üzerinden göğse bağlayınız; düğümü, sağlam tarafın önüne getiriniz. • Hastaneye kaldırınız.
• Genel kırık belirtileri ve görüntüleri. • Kazazede parmaklarını kullanamaz. • Zedelenen bölgede şişme ve çürük.
El kırıkları, genellikle doğrudan zorlamalarla oluşur. Bazen de sıkışmalar sonucu görülürler ve ağır kanamalara da sahne olabilirler.
• Kırık kolu yavaşça kazazedenin göğsüneçapraz olarak tutturunuz. • Göğüsle kırık kol arasına yumuşak bir tampon yerleştiriniz. • Eğer bilek ya da önkol zedelenmişse ayrıca bir yumuşak tampon daha yerleştiriniz. • Kolu ve tamponu bir boyun askısıyla tutturunuz. • Ayrıca geniş bir sargıyla kolu, askı üzerinden göğse bağlayınız. Düğümü, sağlam tarafın ön kısmına getiriniz. • [...]
• Genel kırık belirtilen ve görüntülen • Kırığın bulunduğu yerde hareketle artan ağrı • Kazazedenin, kırık kolu kullanamaması • Dirseği bukememe
• Yaralı taraftaki kolu, yavaşça, parmak uçları obur omuza gelecek şekilde kazazedenin goğsu üzerine çapraz bir şekilde koyunuz • Yaralı taraftaki kolla goğus arasına bir tampon yerleştiriniz • Kolu ve tamponu bir askı ile sarınız • Ek olarak kolu geniş bir sargıyla göğse bağlayınız, duğumu sağlam tarafın onune getiriniz • Hastaneye kaldırınız
• Genel kırık belirtilen ve görüntülen • Yaralı bölgede, hareketle artan ağrı ve hassaslıklar • Kazazede, yaralı taraftaki kolunu oynatmakta isteksizdir • Kazazede, acıyı azaltmak için yaralı taraftaki kolunu dirsekten tutuyor ya da başını o tarafa doğru eğiyor olabilir • Kırık yerin uzermde şişlik ya da deformasyon görülebilir veya hissedilebilir.
• Kırığı hareketsızleştırımz • Yaralı taraftaki kolu bir boyun askısıyla asınız • Hastaneye kaldırınız Komplıkasyonlar olmadıkça oturarak ya da yürüyerek naklediniz
• Genel kırık belirtilen ve görüntülen • Kazazede, kırık tarafta, hafif nefes almaktan ya da öksürmekten başka, her şeym daha çok arttığı keskin bir ağrı hissedebilir • Akciğerler ya da karaciğer gibi iç organlarda hasar olduğunu gösteren muhtemel bir iç kanama belirtilen ve görüntüleri
Kaburga, genellikle göğse gelen çarpma ya da uzerme bir ağırlık düşmesi gibi doğrudan zorlamalarla veya sıkışıp ezilme gibi dolaylı zorlamalarla kırılır Eğer kırık, göğüste oluşan bir “emici yara” ile ya da göğüste bir delinme yüzündenden “sahte solunumla” bırleşırse (komplı-kasyon yaparsa), yaralar hemen tedavi edilmedikçe boğulmayla sonuçlanabilir.
• Kazazedeye, kımıldamamasını oğutleyımz Uzman yardımı gelene kadar başı ve boynu destekleyiniz • Hastaneye nakil gecıkecekse boyundaki giysileri gevşetip bir yakalık sarınız • Kazazedeyi bir battaniye ile örterek ambulansın gelmesini bekleyiniz • Eğer kazazede hareket ettirilmek zorunday-sa, kırık sırt için anlatılan aşamaları uygulayınız Boyun Sargısı (Yakalık) Sarmak • Eğer bir servis yakalığı yoksa, bir gazeteyi [...]
• Kazazedeye, hareket etmemeyi oğutleyı-nız • Hastaneye hemen kaldırılabılecekse kazazedeyi hareket ettirmeyiniz, fakat başını elle tutunuz, eğer etrafta bazı kimseler varsa onlar da ayaklarını tutabilirler Kazazedeyi desteklemek için gövdesinin yanma, kıvrılmış giysiler koyunuz Bir battaniyeyle örterek tıbbî ya da ambulans yardımını bekleyiniz • Eğer hastaneye kaldırma gecikecek ya da yolculuk uzun veya sarsıntılı olacaksa kazazedenin [...]
Omuriliği hareketsiz hâle getirerek daha fazla hasar görmesini onleymız Kesinlikle gerekli olmadıkça kazazedeyi hareket ettirmeyiniz ve mumkun olduğu kadar çabuk hastaneye kaldırınız
• Kazazede, sırtında müthiş ağrılardan soz edebilir ve sanki “yarısı kopmuş” gibi hissedebilir • Kol ve bacakları üzerindeki kontrolünü yitirmiş olabilir, el ve ayak bilekleriyle el ve ayak parmaklarını oynatmasını isteyiniz • Muhtemel his kaybı Bunu kazazedenin haberi olmadan kol ve bacaklarına dokunarak bir şey olup olmadığını kazazedeye sormak suretiyle deneyebilirsiniz • Yavaş denetimlerle düzensizlik [...]
Omurga kırıkları, ele almışlarında çok dikkati gerektirdiğinden, daima ciddî incinmeler sınıfına dahil edilir. Çünkü omurilik hasarlarına yol açabilirler. İncinme, hem doğrudan hem de dolaylı zorlama sonucu olabilir. Araç çarpışmaları sırasında alman darbeler ve sırta düşen ağır cisimler yada ayak; kıç veya baş uzerme düşerek omurgayı ağır bir şekilde sarsmak, ciddî omurga ın-cınmelerıyle sonuçlanabilir Bir aracın [...]
Burun kırıklarında, kanamayla birlikte solunum yolunun tıkanması da büyük bir sorundur. Bu sebeple kazazedenin solunum yolunun açık tutulması için elden gelen yapılmalıdır. Bir soğuk kompres rahatlatıcı olabilir. Genellikle burun kırığının hareketsiz kılınması için tampona gerek yoktur. Burun kanamasını tedavi ediniz ve kazazedeyi hastaneye kaldırınız.
• Şişkinliği, kanamayı ve ağrıyı azaltmak için yaralı alana bir soğuk kompres koyunuz. Solunuma herhangi bir zarar vermediğinizden ve herhangi bir ağız yarasından gelen kanın solunum yolunu kapamadığından emin olunuz. • Ağızdaki her yarayı tedavi ediniz. • Hastaneye kaldırınız.
Kırık çevresinde gözle görülür herhangi bir yumuşak doku yarası olmamasına karşın burundan hatırı sayılır miktarda kan geliyor olabilir. Yüzde büyük şişkinlikler ve göz çevresinde çürükler hızla oluşur; bu da solunumu etkileyebilir. Kazazede mümkün olduğu kadar kısa zamanda hastaneye kaldırılmalıdır.
• Solunum yolunu açık tutarak kazazedenin soluk almasını sağlayınız. • Kanama varsa kontrol altına alınız ve yaraları tedavi ediniz. • Eğer bilinci yerinde ve ciddî yaralar almamışsa kazazedeyi, başı öne eğilerek salgılar dışarı akabilecek şekilde oturtunuz. • Çeneye yumuşak bir tampon koyarak dar bir sargı ya da başka bir sargıyla başına sarınız; düğümü tepesinin üzerinde [...]
• Çenenin hareketiyle ya da şişmesiyle artan bir ağrı meydana gelir. • Konuşmada güçlük vardır. • Kazazede bulantı hisseder. • Yutkunma zorluğu yüzünden kazazedenin salyaları akabilir. Salyada, normal olarak diş yuvasından ya da diğer ağır yaralarından gelen kan görülür. • Kazazedenin ağzının içinde yara. • Kazazedenin yüzünde ve altçene kemiğinde şişme, duyarlılık ve daha sonra [...]
Bunlar genellikle doğrudan altçeneye gelen bir zorlama, meselâ altçeneye ağır bir darbe sonucu meydana gelebilir. Ancak çenenin bir tarafına gelen bir darbe, öteki tarafında bir kırılmaya sebep olabilir. Genelde çenenin yalnız bir tarafı etkilenir ama çenenin uç kısmı üzerine düşmek, her iki tarafının kırılmasına da yol açabilir.
Çene ve yüzdeki kırık ve yaralar, beyinde, kafatasında veya boyundaki kemiklerde komplı-kasyonlar yapabilir Bu yaralanmalarla birlikte görülebilen üç ciddî risk vardır: • Solunum yolu engelli ya da kapanmış geçit-lerindeki (burun, ağız ya da gırtlak) iç kanama; kazazede bilincini yitirmişse dilin, gırtlağın gerisine düşmesi; gırtlakta şişmiş, kopmuş ya da yırtılmış dokular; veya kırılmış ya da kopmuş [...]
• Kazazedenin bilinci yerindeyse başını ve omuzlarını destekleyerek yarı oturur konuma getiriniz • Eğer kulaktan bir akıntı varsa, başını, akıntı gelen tarafa doğru eğerek o kulağı steril ya da benzen bir tamponla kapatıp bantlarla hafifçe tutturunuz Dikkat: Sakın kulağı tıkamayınız • Eğer kazazedenin bilinci yerinde değil fakat normal nefes alıyorsa, başını yaralı tarafa yatırarak iyileşme [...]
Kafada gözle gorulur yaralar • Kulaktan ya da burundan kan veya berrak sulu beyın-omurılık sıvısı gelebilir • Kızarmış, zaman geçince de morarmış bir goz olabilir • Gozbebeklerı farklı büyüklüklerde açılmış olabilir • Kısa sureli ya da bir bolum bilinç kaybı olabilir
Kafatası, beynin koruyucu ortusudur Kemikteki hasar önemli gibi görünmese de “içen batmış” bir kırık ya da kırık bölgesindeki kan sızıntısı, beyin üzerine basınç yapabilir Kafatası kırıkları, beyinde bazı hasarlara ya da rahatsızlıklara yol açabilir, bilinç bulanıklaşır ya da kaybolabilir ve başka yaraların belirtileri maskelenebilir Bu sebeple bir yaralanma işareti yokmuş gibi görünse de tum kafa [...]
Eğer Kemik Yaradan Çıkmışsa • Kemiğin kenarlarından bastırarak kanamayı kontrol ediniz • Çıkan kemiğin üzerine bir parça gazlıbez koyunuz • Yaranın çevresine, yuvarlak ya da hilal biçiminde pamuk, yun ya da benzen bir maddeden bir tampon koyunuz Çıkan kemiğin çevresine, basıncın kemiğe gelmesini önleyecek kadar tampon koyunuz • Sargıları ve tamponları, çapraz bandaj uygulayarak sağlamlaştırınız [...]
Kırıklar ıçm ilk yardım tedavisinin anahtarı, yaralanma yerim kımıldatmamaktır (hareketsizlik) Hareket, bir kırığın ıstırabım artırmakla kalmaz, fakat aynı zamanda daha da kotu-leştırır Her olayda hastaneye kaldırılmayı sağlayınız Kesinlikle gerekli olmadıkça, kırığı olan kazazedeler hareket ettirilmemelidir Kazazedeyi mumkun olduğu kadar rahatlatıp, o kısmı elle ya da tamponla hareketsızleştırerek uzman müdahalesi ıçm bekleyiniz Eğer kazazedeyi hareket ettirmek [...]
• Kemiğin kırıldığı, kazazede tarafından hıs-sedılebılır ya da duyulabilir • Hareket edince, yara sebebiyle ya da yara bölgesi hareket ettikçe ağrı da artar • Vücut bolumunu normal olarak hareket ettirmek, kazazede için zordur • Kırıktan etkilenen alana hafif bir basınç uygulandığında hassasiyet hissedilir • Yaralı kısmın şişmesi ve daha sonra da çu-rumesı Bu, başlangıçta görülmeyebilir [...]
Her mama verilişinden sonra bebeği omuzlarınız hizasına kadar kaldırınız ve yavaşça sırtüstü yatırınız. Bu şekilde yutulan havanın dışarı atılması sağlanabilir. Bağırsaklardaki gazı çıkartmak için küçük bir lavman gerekebilir. Çocuklardaki karın ağrısı genellikle pek önemli değildir. Uzun zaman ve sık sık tekrarlarsa doktora başvurarak fikrini sorunuz.
Küçük çocuklarda karın ağrısı yapan birçok neden vardır. Özellikle şişe ve emzikle beslenme tarzı çocuğa çok fazla hava yutturur ve karın ağrısına sebep olur. Bunlardan başka mide ve bağırsaklarda şekerli maddelerin ekşimeleri gaza sebep olur ve dolayısıyla karın ağrısı, çocuğu kıvrandırır. Yine çok önemli ve çoğu kez ihmale uğrayan bir karın ağrısı nedeni de kabızlıktır.
Hastayı bu durumda evde tedaviye kalkışmak vakit kaybettirir ve hayatını tehlikeye sokar Hastaya yiyecek veya içecek vermek doğru değildir Zaten bulantı ve kusma varsa hasta bunları alamaz Birtakım ilâçları denemeye kalkışmak doğru değildir Bir an önce teşhis konup uygun tedavinin yapılması için hasta, vakit kaybedilmeden hastaneye kaldırılmalıdır • Ağrıyı azaltmak için hastayı, sırtını ve başını [...]
Çok şiddetli ağrı • Bulantı ve kusma Ağızdan siyah kahve telvesi gibi su gelmesi • Dışkının siyah renk alması ve ishal • Buyuk abdest yapamamak • idrarla kan gelmesi • Karnın sertleşmesi • Yüksek ateş • Şok belirtilen Terleme, baygınlık, nabızda artma, morarma, solukluk
Aniden gelen şiddetli karın ağrısı her zaman ciddî bir durum olarak karşılanmalı ve vakit keybetmeden hekime görünmelidir Butun karın ağrıları tehlikeli değildir, örneğin, kum sancısı, gaz sancıları, gastrit (mide bozukluğu), ishalin sebep olduğu kramplar, kadınlarda âdet sancıları, tehlikesi olmayan ağrılardır Ancak birçok ağrılar da önemli hastalıkların belirtileri olabilir Ağrının yerleşme ve yayılma şekline göre hastalığın [...]
Tum kafa yaralanmalarının bir doktor tarafından muayene edilmesi gerektiğinden hastane ye kaldırmayı sağlayınız • Doğrudan baskı uygulayarak kanamayı kontrol ediniz Yaranın uzerme, yaradan daha geniş bir ortu ya da tampon koyup sıkıca sarınız Dikkat: Baş sargısı, ağır kanamaların kontrol altına alınması için doğrudan baskı uygulama yi amaçlamaz Eğer bir kırık ya da yabancı cisim varsa [...]
Kafa ağrısı, hassasiyet ve kanama, muhte mel et kalkması • Yara çevresinde şişlikler • Beyin hasarı belirtilen görülebilir • Bilinçsizlik oluşabilir
Kafa yaralanmalarına en çok düşmelerde rast lanır ve çoğunlukla yaşlı, hasta ya da sarhoş larda yaygındır Diğer sebepler arasında trafik kazaları, dövüşmeler, spor kazaları ve kafaya bir şey düşmesi sayılabilir Kafaya bol kan pompalandığından ve kafatası-nı örten deri normal olarak gergm olduğundan kafa yaralarından çok kan akar Yaralanan kafa derisi, yarılarak açık bir yara oluşturur [...]
Hastayı sırtüstü yatırdıktan sonra kanayan varisli uzvu yukarı kaldırınız Kanama noktası ile kalp arasında mevcut çorap lâstiği, jartiyer gibi şeyleri derhal çıkartınız Kanama noktası uzerme sıkı bandaj uygulanıncaya kadar parmağınızla bastırınız Gerekirse, pıhtı oluşup kanama kesılınceye kadar bu parmak basıncını sürdürünüz Bundan sonra steril bir gazbe-zını uzerme koyduktan sonra iyice sarınız Kanayan uzvu mumkun olduğu [...]
Varis denilen hastalık, verilerin yanı kırlı kan taşıyan toplardamarların şişme ve genişlemelerinden ilen gelir Özellikle bacaklarda sık rastlanır Mavi renkte ve bazı yerlerde birtakım düğümler yapmış olan damarları den altından kolayca fark etmek kabildir Çok şiddetli hareketler ve varisli damarın maruz kalabileceği darbeler, varislerin patlamasına neden olabilir Bu takdirde damarın ıkı ucunda da şiddetli bir [...]
Turnike uygulaması ağrı verici bir hâldir Dolayısıyla yaralanma dan sonra ortaya çıkmış olan ağrıyı artırır Ağrının, şok husulünde buyuk bir onemı vardır Turnikenin yukarıda açıklanan sakıncaları ol makla beraber turnike pek çok insanın hayatını kurtarmıştır Bu konuda daima hatırlanması gereken noktalar şunlardır • Parmakla veya yara uzerme uygulanacak diğer basınç yöntemleriyle durdurulamayan arter kanamalarında derhal [...]
Ikına bir turnike zararlıdır Atar ve toplardamarlarla sinirler genellikle aynı demet içinde bulunurlar Herhangi bir sınırın kemikle turnike arasında sıkılması sınırı zedeleyebilir Bundan dolayı bazen turnike uygulanmasını müteakip adale felçleri meydana gelir Bu felçler bazı hâllerde geçici olmakla beraber bazen de daimî olarak yerleşir kalır Arter, yanı atardamarın da çok fazla sıkıştırılması, damarın iç tabakalarını [...]
Kol ve bacak gibi uzuvlara turnike uygulanması kan dolaşımını durdurur Dokuların yaşaması için hayatî bir onemı olan kan dolaşımı uzun zaman kesildiği takdirde kol veya bacağın olumune yol açılmış olur Canlı bir vücutta bulunan olu dokulara kangren adı verilir Kangrenin teşekkülü, kişiye ve ilgili uzva göre değişiklikler gösterir Kural olarak, kollarda bacaklara oranla daha çabuk [...]
Yaraya asla duğum atmayın Bu, çok zor, ıstırap verici ve zor bir yöntemdir Ayrıca tehlikelidir Örneğin, çok ıyı yerleştirildiği takdirde, konulduğu yerin altındaki kan dolaşımını tamamen durdurup, tam anlamıyla oksijensiz kalan hücrelerin ölmesine sebep olabilirsiniz Boğulan uzvu, bir saat sonra belki de kesmek gerekebilir Ayrıca boğulan uzvun altındaki butun toplardamarlar da sıkışacağından, toksık maddeler dışarı [...]