CEVAP: Süt verme işlemi bittikten sonra da bir süre memelerden süte benzer bir sıvı gelmeye devam edebilir. Bu normal kabul edilir. Fakat bu süre uzarsa ayrıca adetlerde gecikmeler ve baş ağrısı gibi ilave şikayetler de görülürse o zaman birtakım incelemelere gerek olabilir. Beyinde hipofiz denen bir bez var. Buradan salgılanar hormonlar yumurtalıkların çalışmasını idare etmekte. Bu hormonlardan biri prolaktin. Eğer aşırı salgılanırsa memeden emzirme dönemi bitmesine rağmen süte benzer bir sıvı gelmeye başlar. Bu hormonun kandaki değerinin çok yükselmesi adetleri azaltır hatta tamamen durmasına neden olabiliir. Ayrıca gebelik zorlaşır. Eğer hipofiz bezi büyürse (Bazen içinde adenom dediğimiz iyi huylu urlar olabilir) baş ağrıları görülebilir. Sizin yapacağınız doktorunuzla görüşmek Doktorunuz gerekli görürse bu hormonun ölçülmesini ister ve sonuca göre gerekenleri yapar.

CEVAP:
Anlattıklarınızdan benim aklıma 3 şey geliyor. Birincisi, geçirdiğiniz kürtajlardan dolayı rahimde veya rahim kanallarında (tubalarda) bir problem olabilir. Doktorunuzun muayenesi, ultrasonla yapılan muayene ve rahim filmi çekilerek bu soru cevaplandırılabilir. İkinci nokta, memenizden gelen sıvı. Biz buna galoktore diyoruz ve genellikle prolaktin hormonunun yüksek değerlere çıkması ile ortaya çıkıyor. Prolaktin hormon düzeyini ölçtürmekle sorun meydana çıkarılabilir. Eğer bu hormon yüksekse gebeliğin gerçekleşmemesi normal. Prolaktin hormonu yükselince yumurtlama işlemi olmaz ve sonuçta gebelik meydana gelemez. Ancak tedaviyle prolaktin seviyesi normal değerlere düşürülürse gebelik oluşabilir. Gelelim, aklıma gelen üçüncü noktaya; eşiniz spermiogram yaptırdı mı? Belki onun bir sorunu vardır. Çocuğu olmayan bir çiftte tüm şüpheler kadın üzerinde yoğunlaşıyor. Ama çocuk olabilmesi için sağlıklı bir kadınla beraber sağlıklı bir erkeğe de ihtiyaç var.

Cevap: ” Meme kanseri ameliyat, kemoterapi, radyoterapi, hormonoterapi gibi yöntemlerle tedavi edilir. Tedavi seçiminde tümörün büyüklüğü, koltuk altına atlayıp atlamadığı, reseptörlerin durumu, hastanın adet görüp görmediği, HER 2 sonucu gibi faktörler etkili. Son çalışmalarda Ki-67 denen bir proteinin vücutta fazla miktarda olmasının meme kanserine neden olduğu bulunmuş. Patoloji testlerinde ortaya çıkan Ki-67 de tedavi planlanmasında devreye girdi. Tümörün durumu, yeri, reseptörleri göz önüne alınarak verrirlen kemoterapi hormonoterapi, gerekirse radyoterapi yapılabilir. Ümidinizi yitirmeyin, tümörü tamamen yok etmek, uzun bir ömür sağlamak mümkün. Metastazlı olup 10-15 senenin üzerinde yaşayanlar da var. Ablanızın beslenmesine de çok dikkat etmesi gerekiyor. Mart 2009′da isviçre’de yapılan meme kanseri kongresinde fenretini’nin (bir tür A vitamini) diğer memede tümör çıkma riskini azalttığı açıklandı. Bu maddenin ayrıca yumurtalık kanseri ve adet gören kadınlarda meme kanseri riskini azalttığı gösterildi. Diyette kırmızı eti de azaltmak gerekir. Amerika’daki Harvard Üniversitesi’nde yapılan bir çalışmaya göre, kırmızı et tüketimi meme kanseri riskini ciddi biçimde artırıyor.

Prof. Dr. Erkan TOPUZ

Aşağıdaki Sayfalarımız da İnceleyin Lütfen:

• Alkol Meme Kanseri Riskini Artırıyor
• Meme ve Meme Hastalıkları
• Meme kanseri
• Meme Kanserine Kendiniz Teşhis Koyun
• Meme Kanserinde Yeni Umut

CEVAP: Memede saptanan her kitle kanser değil. Hemen telaşlanmayın. Doktora başvurarak daha ileri tetkikler yaptırın. Meme kanserinde en sık görülen şikayet yeni bir şişlik ya da kitle saptanmasıdır. Şişlikler genellikle ağrısız ve serttir. Tabii bazı kanser türlerinde şişlik ağrılı ve yumuşak olabilir.

Meme kanserinin diğer belirtileri şunlar:

* Meme cildinde kalınlaşma,
* Meme cildinde çukurlaşma olması,
* Meme başında ağrı veya meme başının içeri çekilmesi,
* Meme başında veya meme cildinde kızarma ya da yara oluşması,
* Memenin büyüklüğü veya şeklindeki değişiklikler,
* Koltuk altında kitle ya da kalınlaşma,
* Meme ucundan akıntı,
* Memenin koyu bölgesinde renk veya his değişiklikleri.

Memede muayene veya mamografiyle kitle saptandığı zaman, bunun kanser olup olmadığının saptanabilmesi için başka tetkiklerin de yapılması gerekir. Hastanın fizik muayenesi yapıldıktan ve geçmişi sorgulandıktan sonra biyopsi yapılır.

Meme kanserinin kesin tanısı, biyopsiyle konur. Biyopsi çeşitli şekillerde yapılabilir. Örneğin iğneyle kitleden sıvı ve hücre alınabilir. Ya da cerrahi işlemlerle kitle çıkarılabilir. Meme kanseri en çok kemiklere, karaciğer ve akciğere yayilır. Erken tespit edildiğinde hastaların yüzde 95′i temelli kurtulma şansına sahip. Bu nedenle hiçbir şikayetiniz olmasa da 40 yaşından sonra her yıl 1 kez mamografi yaptırın.

Mamografi, elle hissedilmeden 2 yıl önce kitlenin tespit edilmesini sağlayan bir tetkik. Ailenizde meme kanseri varsa kontrollere 30 yaşında başlayın. Her ay adet bitiminden sonra memelerinizi kendi kendinize muayene edin. Meme kanseri riskini azaltmak için alkolü sınırlandırın, sağlıklı kiloya ulaşın, sigara içmeyin, egzersiz yapın, sebze-meyve ağırlıklı beslenin, diyetinizdeki yağları azaltın ve sofranızda zerdeçal, çörek otu gibi baharatlara yer açın. Her gün en, az yarım kilo yoğurt yemeyi ihmal etmeyin. Ailenizde meme kanseri öyküsü varsa doğum kontrol hapı kullanmayın. Ayrıca menopoz döneminde hormon tedavisinden uzak durun.

Bu gerçekten de çok önemli bir oran. Yine 2007′de yayınlanan bir Avrupa çalışması da alkolün riski artırdığını açıkça gözler önüne seriyor. Bu araştırmayla Norveç, îsveç, Danimarka, ingiltere, Almanya, Fransa, İspanya ve Yunanistan’da yasayan 274 bin kadın yaklaşık 6 yıl takip edilmiş. 4 bin 285 kadın meme kanserine yakalanmış. Alkol tüketiminin meme kanserinde önemli rol oynadığı gösterilmiş.

Yunanlı kadınlarda meme kanseri riski biraz daha düşük bulunmuş. Bunun da nedeni beslenme alışkanlıkları ve daha az alkol tüketimine bağlanmış. Meme kanserine en sık Danimarkalı kadınlarda rastlanmış. Bu da daha fazla alkol tüketimiyle açıklanmış. 2008′in nisan ayında Amerika’nın Kaliforniya eyaletine bağlı San Diego şehrinde sunulan bir çalışma da oldukça ilginç.

Bu araştırmada 184 bin hasta 7 yıl boyunca takip edilmiş. Özellikle östrojen ve progesteron reseptörleri pozitif olan meme kanserli kadınların geçmişinde aşırı alkol tüketiminin olduğu görülmüş. Alkolün kanseri artırdığına dair binlerce araştırma var, ben sadece son 3 çalışmayı size aktardım. Alkol, vücuttaki östrojen hormonu miktarını artırarak kansere zemin hazırlıyor. Yine vücutta yağlanmaya sebep oluyor, yağ da östrojene daha hızlı dönüşüyor. Ayrıca alkolün yapısında bulunan ‘acetaldhyde’ denen bir madde hücrenin yapısını değiştirerek, DNA sentezini bozarak, DNA’nın tamir edilmesini önleyerek tümör gelişimini hızlandırıyor. Bu nedenle alkolden uzak durmakta yarar var.

Bu arada ingiltere’deki Oxford Üniversitesi’nin l milyon 300 bin ingiliz orta yaşlı kadında 7 yü yürüttüğü bir araştırma, alkolün kadınlarda meme, kalınbağırsak ve karaciğer kanserine yakalanma riskini artırdığını gösterdi. Ulusal Kanser Enstitüsü’nden yapılan açıklamaya göre, kullanılan.alkol tipi kanser riskinde fark yaratmıyor. Şarap, bira ve likör eşit derecede risk taşıyor.

Belirtileri: Memede, ağrılı ya da ağrısız, sert bir kitlenin belirmesi veya meme ucundan kanlı ya da temiz bir sıvının salgılanması, klasik belirtileridir. Aynı taraftaki koltuk altı lenf bezlerinin şişmesi ya da tümörün üstüne gelen de­rinin pürtüklenmesi de görülebilir. Bir tip kanserde, başlangıçtaki görünüm, me­me ucu egzamasını andırır. Bazı ender rastlanan, çabuk ilerleyen vakalar dışın­da, kitle çok yavaş büyür, fakat ergeç,tedavi edilmeyen kanser, lenfatik sistem ve kan dolaşımı yoluyla vücuda, özellikle omurga ve pelvis (leğen) kemiklerine ya­yılır ve buralarda ortaya çıkan belirtiler başlangıçta, asıl hastalığı hatırlatır cins­ten değildir.

Tedavi: Hastalığın evresine bağlıdır. Çabuk teşhis edilirse, cerrah, kitlenin, biyopsi sonucu kanserli olduğunu anlar anlamaz, memeyi çıkartır. Koltuk altı lenf bezlerine de yayılmışsa —ki, vaka­ların çoğu böyledir— memeyle birlikte, bu bezler ve meme altı kasları da çıkar­tılır. Ameliyat sonrası radyoterapi salık verilebilir ve hastarın, yıllar boyu, be­lirli aralıklarla doktoruna muayene olup, hastalığın tekrar edip etmediğinin anla­şılması ve gerekirse yeniden tedavinin uygulanmasına başlanır. İlk muayenede metastazların oluştuğu anlaşılırsa, yalnız meme çıkartılır ve asıl tedavi için radyoterapiye başvurulur. Bazı tümör­ler, hormon tedavisine ya da yumurtalıkların ve böbreküstü bezlerinin çıkar­tılmasına cevap verir, fakat ne tür tü­mörlerin bu tepkiyi gösterebileceğine baştan karar verebilmek henüz olanak­sızdır. Hipofiz bezinin çıkartılması ya da bezin içindeki maddeye radyoaktif ytri-yum yerleştirilmesiyle bazı iyi sonuçlar sağlanmıştır. Tedavide en önemli fak­tör, sürattir. Memedeki herhangi bir kit­le hemen bir doktora gösterilmelidir.

Selim tümörler: En sık görülen selim tümör, değişik miktarda bez dokusuyla, bağdokusundan oluşmuş fibroadenomdur.
Belirtlerii: Memede sert bir kitle belirir.
Teşhis: Biyopsi (bkz.) ile konur. Tedavi: Tümörün çıkarılmasıdır.
Kanal (süt kanalı) papilomu: Bir süt kanalının içyüzünü yapan dokudan olu­şan basit bir tümördür.
Belirtileri: Meme ucundan kan gelmesidir.
Tedavi: Biyopsi ve çıkartılmasıdır.
Lipom: Memede seyrek rastlanan bir yağ dokusu tümörüdür. Memedeki diğer se­lim tümörler gibi, bu da kolaylıkla çıkar­tılır.
Memenin akut iltihabı: Meme absesi lo­ğusalık devrinin sık rastlanan bir kom-plikasyonudur.
Nedeni: Çatlak ya da içeri çökük meme uçlarıyla ilgilidir. Etken organiz­ma genellikle Staphylococcus aureus’tm.
Belirtileri: Enfekte bölgenin ağ­rılı ve kızarık olması, ateş ve huzursuz­luktur.
Tedavi: Memeler elle sağılarak bo­şaltılır ve emzirmeye son verilir. Enfek­siyona karşı antibiyotikler kullanılır ve abse oluşmuşsa, yarılıp akıtılır.
Meme kistleri: Genellikle, “kronik mas-tit” denen bir durumla ilgilidir. Burada, iltihap söz konusu olmayıp, hormon den­gesizliğiyle bir ilişki vardır. Yaşamın üreyebilme devrinde görülür ve mens-trüasyon evrelerine göre değişen belirti­lerle seyreder.
Belirtileri: Âdet öncesi artan, me­me ağrısı ve gerginliğidir. Memelerde, irili ufaklı kitlelerin oluştuğu el yokla­ması ile anlaşılır.
Tedavi: Gerekirse, özellikle büyük kitlelerin biyopsisi ve çıkartılmasıdır. Memedeki herhangi bir kitle ya da şiş­kinlik, cerrahın fikrini almayı gerektirir. Memedeki her kitlenin tehlikeli olmadığı mutlaksa da, kanser oluşumu olan kit­lelerin hemen çıkartılması, iyileşme ola­nağını artırmaktadır.

Meme Kanseri İçin Öneriler:

• Göğüslerinizi regl döneminden 5 gün sonra muayene edin. Çünkü vücudun regl döneminden sonra ödemi atabilmesi ancak 5 gün içinde olur ve her banyoda göğüslerinizi muayene edin. Muayene ederken koltuk altlarınızı unutmayın.
• İlk muayenelerde elinize kitleler gelecektir. Bu göğsün kendi yapısından kaynaklanmaktadır. Zamanla bu kitlelere alışırsınız.
• 20 yaşından sonra her kadında kitleler oluşabilir. Bu normaldir. Bunlar kötü kitleler değildir.
• 35–40 yaşına kadar yılda veya 6 ayda bir ultrason muayenesi yeterlidir. Bu yaşlardan sonra mamografi çekimi uygun olur.
• Meme kanseri 5 evreden oluşuyor. İlk iki evresi mamografiyle tespit edilebilir. Önemli olan kanserin 4. evreye ulaşmamış olmasıdır. Günümüzde hastaların memeleri alınmadan kanseri atlatabiliyorlar.
• Belirli yaştan sonra oluşan kitleler gözlem altına alınmalıdır. Kitlelerde büyüme kanser riskini çoğaltabilir. Ancak bu her zaman böyle değildir.
• Bazı doktorlar ailede göğüs kanser hikâyesi olanları diğer kadınlara göre %50 risk altından olduğu görüşündeler.
• Bazı kitleler ağrı yaparken bazı kitleler ağrı yapmayabilir. Yalnız her ağrı kötü şeylerin işareti değildir. Memedeki bazı ağrılar süt bezelerinden de kaynaklanabilir.
• Doktorlardan çekinmeyin. Özellikle ailenizde meme kanseri hikâyesi varsa mutlaka düzenli kontrollerinizi yaptırın.

Şu Yazılarımızı da Okuyun:

Meme ve Meme Hastalıkları

Meme Kanserine Kendiniz Teşhis Koyun

Meme Kanseri Nasıl Teşhis Edilir?

Memede Şişlik Var, Kanser miyim?

Meme Kanserine Karşı Havuç Kürü