En talihsiz olanlar, kronik uykusuzluk çe­ken, yani ya hiç uyuyamayan ya da başını yastığa koyar koymaz uyuyup çok geçmeden uyanan ve gecenin büyük bir bölümünü uya­nık geçiren kişilerdir. Bu, derin soluma ne­deniyle uyanık olunan saatlerde uyarılma yüzünden metabolizmayı etkileyebilir.

Bedeniniz oksijen yoksunluğu belirtileri veriyorsa (iç çekişlerle kesilen hızlı ve kısa soluk alıp verme, esneme ve solunum hızın­da düzensizlik), akciğerlerinize oksijen dol­duran derin soluk alıp verme egzersizleri du­rumunuzda iyileşme sağlayabilir. Zamanla bu tür nefes darlıkları duygusal çöküntüye ve fi­ziksel yorgunluğa yol açabilir.

İyi bir uyku için öneriler

Hafta sonunda bile belirli zamanlarda yatıp kalkmaya çalışın. Her gün yaklaşık aynı saatlerde yatmak ve kalkmak bedeninizi sizin iste­diğiniz gibi çalışmaya programlayabilir. Yatmadan birkaç saat öncesine kadar kafein ya da çay gibi uyancılardan uzak durun. Bunun yerine ılık, kafeinsiz bir içecek alın. Son yemeğinizi yatmadan birkaç saat önce yiyin ve aşırı alkol alma­yın (alkol kolay uyumanızı sağlasa da sonraları rahatsızlık verir). Yatmadan önce bazı rahatlama teknikleri deneyin. Ilık (sıcak değil) bir banyo yapın, dinlendirici müzik dinleyin ya da yoga ya da meditasyon gibi yumuşak egzersizler yapın.

Yatak odanızı dinlenme ve rahatlamaya uygun duruma getirin. Uyku için en iyi sıcaklık 15 ile 18°C arasındadır. Odayı olabildiğince karartın (ışık kapalı göz kapaklarından girebilir). Bu, özellikle gece şartları yaratılınca daha kolay uyuyan vardiyalı çalışan kişiler için önemlidir. Özellikle boyun ya da bel tutulmasıyla uyanıyorsanız, yatağınızın olabildiğince rahat olduğunu denetleyin. En iyisi, her 10 yılda bir yatağınızı değiştirmektir (Bu sürede ortalama 29000 saatinizi bu yatak­ta uyuyarak geçirirsiniz). Eşinizle yatıyorsanız, yatağınız birbirinizi ra­hatsız etmeden hareket edebileceğiniz kadar geniş olmalıdır. Yatağı alırken boyutlarını ikiniz de kontrol etmelisiniz. Uykuya dalamıyorsanız, öylesine uzanıp dert etmeyin. Kalkın ve kendinizi yorgun hissedinceye kadar başka bir şey yapın ve yeniden deneyin.

DİKKAT
iyi uyuduğunuzu ve doğal biçimde uyandı­ğınızı ancak kendinizi her zaman yorgun his­settiğinizi düşünüyorsa­nız, doktorunuza başvur­malısınız. Bunun, kan­sızlık (anemi), tiroit be­zinin iyi çalışmaması ya da menopoz başlangıcından kaynaklanan gece terlemeleri gibi birçok nedeni olabilir. Çalışma yerinizde ciddi bir aydınlatma ve temiz hava eksikliği varsa, so­runun kaynağı bu olabi­lir. Bu ortamda uzun süre kalmak, biyolojik saatinizi ve metaboliz­manızı etkileyebilir.

Asıl hedefi beyne etki ederek normal özelliklerde bir uykunun sağlanması ve sağlanan bu uykunun kişinin yeteri kadar dinlenmesini sağlayacak nitelikte devam ettirilmesi olan tıpta hipnotik adı verilen uyku ilaçlarından beklenen daha uzun süre, derin ve kesintiler yaşanmadan uyunması, kişinin erken uyanma sorunu varsa bu sorunun ortadan kaldırılması ve bu uykunun daha kaliteli ve dinlendirici tesirinin bulunmasıdır. Yalnız, gün içerisinde sürekli uyuklama hali, bilinçte bulanıklık, refleks zayıflaması gibi birçok yan etki de meydana getirebilen uyku ilaçlarının yalnızca uyku konusunda tesir edeni yoktur ve her bir uyku ilacı beyni değişik şekillerde etkilemektedir.

Kimyasal yapılarına bakıldığında uyku ilaçları iki ana kategoride incelenebilir:.

Barbitüratlar ve diğer yatıştırıcı ilaçlar:

Sinir sisteminin daha az uyarılmasını sağlayarak etki eden barbitüratlar uykusuzluk sorun bulunan hastaların daha kısa sürede uykuya dalmasını sağlar, uyku süresinde bir değişiklik gerçekleşmesi beklenmemektedir.

Aslında uykusuzluk çeken insanların tedavisinde oldukça güçlü bir etki gösteren barbitüratların kullanımı birtakım nedenlerle günümüzde azalma göstermiştir. Bu nedenler:

İlacın kolaylıkla bağımlılık yaratma özelliği.

· Sürekli kullanım durumunda giderek etkisiz kalan ilacın etkili olmasını sağlamak amacıyla daha fazla alınması gerekmesi ve bunun da bağımlılığı ve zehirlenmeyi tetiklemesi.

· Sürekli alınmakta olan ilacın birden kesilmesiyle yüksek ateş, titreme, bilinçte bulanıklık ve kasılma nöbetleriyle kendini gösteren ağır ilaç yoksunluğu durumu oluşturması.

· Alkol bağımlıları, yaşlılar, böbrek yetmezliği, karaciğer ve solunum sistemi rahatsızlıkları olan kişiler barbitüratlardan kullanmamalıdır. Bu nedenle bu ilacın kullanım alanı oldukça daralmaktadır.

Benzodiyazepinler:

Bu ilaçlar kişiye uyku veren, kas gevşetici özelliği olan ve bunaltıyı engelleyen özelliklere sahiptirler. Kimi benzodiyazepinler uyku vermesi için kullanılmaktayken kimileri ise bunaltı durumlarında yatıştırıcı olarak alınmaktadır.

Benzodiyazepinlerin barbitüratlara göre birçok üstün özelliği bulunmaktadır:

· Bağımlılığa yol açma riskleri düşüktür, hastaları yoksunluk krizine sokmazlar. Barbitüratlara göre daha güvenli olarak bilinmekle birlikte çok yüksek dozlarda zehirleyici bir nitelik alabilir. Bunaltı tedavisinde alınan ilaçlardan uyku sorunu olan kişiler de faydalanabilir.

Benzodiyazepinlerin kullanımında da bunaltı ve uykusuzluk sorununun atması gibi ters etkiler, ilaç kullanımı bırakıldığında gece uyanmalarının meydana gelmesi, sürekli huzursuzluk ve kalıcı uykusuzluk gibi beklenmeyen etkiler gözlenmiştir.