Prof.Dr.Erkan TOPUZ: Beyin tümörlerinin en önemli belirtileri şunlar: Sebepsiz kişilik değişiklikleri, krizler, çift görme, bulantı, unutkanlık, kelime bulmada güçlük, cümle kuruluşunda bağlantı bozuklukları, geçmeyen baş dönmeleri, yürürken dengesizlik, kol ve bacaklarda tek taraflı kuvvet kaybı, vücutta istem dışı kasılmalar. Yeni ortaya çıkmış ve gittikçe şiddetlenen baş ağrıları da beyin tümörü habercisi olabilir. Beyin tümörleri içinde en tehlikeli olan tip glioblastoma multiforme’dir. Ameliyat ne kadar başarılı olursa olsun geride mutlaka tümör artığı kalır. Bu nedenle cerrahi yetersizdir ve arkasından radyoterapi artı kemoterapi başlar. Kemoterapi 6 ay süreyle devam eder. Kardeşiniz 3 ayda bir MR çektirmeli, tümörde bir büyüme görülürse yeni bir kemoterapiye geçilmeli. Nüks eden tümör küçükse cyber knife da denenebilir. Cyber knife diğer radyoterapi cihazlarının aksine bütün beyin dokusunu değil sadece tümörü odaklayarak yok eder.

Kardeşinize bağışıklık sistemini güçlendirmesi için önerilerim şunlar:

• Beyaz un ve şeker bu hastalığın kötü gitmesine sebep olur. Beyaz un yerine tam tahıl, çavdar, yulaf ekmeği tercih edin. Şeker ihtiyacınızı meyvelerle karşılayın.

• Bakırın beyin tümörlerinin damarlanmasını artırıcı etkisi var. Tümörün damarlanması demek, tümöre daha fazla besin ve oksijen taşınması anlamına geliyor. Bu nedenle bakır mutfak gereçlerini kullanmayın. Alüminyum ve plastik kaplardan da uzak durun. Çelik, porselen ve camı tercih edin.

• Kemoterapi bittikten sonra boswellia bitkisi hapı ve bromelain (ananas hapı) en faydalı beyin ödem çözücü desteklerdir. Doktorunuza danışarak bunları kullanın.

• Son araştırmalar D vitamininin faydalı olduğunu gösteriyor, doktorunuza danışarak kullanın.

• Selenyum, E vitamini, omega 3, netle(ısırgan hapı), shark liver oil (köpek balığı karaciğer yağı kapsülü) faydalı diğer besin destekleridir. Bunları da belli aralıklarla alabilirsiniz.

Prostat Giderek Büyür mü?

Prof. Dr. Oktay Demirkesen: Evet, prostat bezi ilerleyen yaşla birlikte büyür. Ancak her büyüme yakınma oluşturmaz. Yakınmalar, prostat büyümesi mesane çıkışındaki idrar çıkış borusunun ilk bölümünde tıkanıklık oluşturduğunda gerçekleşir. Dolayısıyla büyüklük derecesiyle yakınma şiddeti arasında da her zaman direkt bir ilişki söz konusu değildir.

İyi Huylu Prostat Büyümesi Kansere Dönüşür mü?

Prof. Dr. Oktay Demirkesen: Hayır. Hiçbir ilişki söz konusu değil. Ancak prostat büyümesine bağlı idrar yakınmaları bulunan hastalarda prostat kanseri kesinlikle dışlanmalıdır. Fizik muayene ve basit kan testleriyle bu ayırımı gerçekleştirmek çoğu zaman mümkün.

Yaygın Bir Sorun mu?

Prof. Dr. Oktay Demirkesen: Evet. Erkeklerde en sık görülen iyi huylu tümör prostat büyümesidir. Otopsiler üzerinde yapılan çalışmalarda 41-50 yaş arasında yüzde 20, 51-60 yaş arasında yüzde 50′ ve 80 yaş üzerinde yüzde 90′dan fazla büyüme saptanmış. Ancak tıkanıklığa bağlı idrar yakınmalarıyla birlikte ortaya çıkan iyi huylu prostat. büyümesi oranı daha önce belirttiğimiz gibi bu kadar yüksek değildir. Nitekim bu oran 55 yaş civarı erkekler için yüzde 25, 75 yaş civarı için ise yüzde 50 olarak saptanmış.

Prostat Büyümesi Hangi Sorunlara Yol Açar?

Prof. Dr. Oktay Demirkesen: Alt idrar yolları yakınmaları olarak adlandırdığımız sorunlara yol açar. Bunları idrarın depolanması, boşaltılması ve idrar bitiminden sonra gelişen yakınmalar olarak belirtebiliriz. Sık idrara gitme, geceleri idrara kalkma, ertelenemeyen sıkışmalar oluşması, idrar akımının azalması, idrar yaparken çatallanma olması, idrar bittikten sonra mesanenin doluluk hissinin devam etmesi ve idrar bittikten sonra damlama bu yakınmalardır. Hiç idrar yapamama durumu söz konusu olabilir. Bu durumda acil müdahaleyle idrar boşaltılmalıdır, idrarda kanama söz konusu olabilir. Bu durumda idrarda kanamaya yol açabilecek idrar yolları, mesane, böbrek kanserleri gibi diğer olasılıklar öncelikle dışlanmalıdır.

Böbreklere de Zarar Verebilir mi?

Prof. Dr. Oktay Demirkesen: Eğer prostat büyümesine bağlı tıkanıklık devam ederse, mesane daha fazla kasılarak bu engeli yenmeye çalışır. Ancak zamanla mesane kası yorulur ve kasılma gücü azalır. Bu aşamada idrarın bir kısmı sürekli mesanede kalır ve ancak bir bölüm idrar dışarı atılır, işte mesane üzerine oluşan bu yük zamanla böbreklere yansıyabilir. Böbreklerde ve üreter dediğimiz mesane böbrek arası idrar kanallarında genişlemeye yol açar. Ardından da böbreklerde idrar yapımını engelleyerek böbrek fonksiyonlarını bozar. Bu acil tedavi gerektiren bir durumdur. Böbreklerde kalıcı hasar oluşmadan gerekli tedaviler gerçekleştirilmelidir.

Prof.Dr.Erkan TOPUZ: Ailesinde bağırsak kanseri olanlar, aşırı miktarda kırmızı ve tuzlu et yiyenler, uzun süre sigara içenler, aşırı şişmanlar bağırsak kanseri için riskli grupta. Tedaviye gelince… Tümör lenf bezlerine atlamadıysa, polip yoksa, tümör l santimin altındaysa ve belli bir bağırsak tabakasını geçmediyse (serozaya taşmadıysa) kemoterapi yapmayız. Ama serozaya taşmış ve lenf bezine atlamışsa muhakkak 6 kür kemoterapi veririz.

Bağırsak kanseri tedavisinde çok büyük aşamalar kaydedildi. Eskiden yüzde 60 kür elde ettiğimiz hastalarda yeni ilaçlarla yüzde 80-85′lere varan oranlarda temelli kür elde ediliyor. Metastaz olan hastalarda bile iyi neticeler alınıyor. Karaciğerinizdeki kitle kemoterapiyle küçültülüp ameliyatla temelli çıkarılabilir. Bağışıklık sisteminizi güçlendirmeniz çok önemli. Bunun için milk thistle (deve dikeni sütü kapsülü), bromelain (ananas hapı), maitake mantarı hapı, boswellia bitkisi hapı, dandelion (karahindiba hapı), folik asit, kalsiyum alın. Bol bol yoğurt yiyin.

Günde l çorba kaşığı keten tohumu yiyin. Soya yağı kullanın. Yemeklerinize zerdeçal katın. Posa bırakan bütün meyveler sizin için faydalıdır, bol miktarda tüketin. Katkı maddesi içeren gıdalardan kaçının. Tuzlu, şekerli ve beyaz undan yapılmış yiyeceklerden kaçının. Meyve suyu yerine meyveleri posasıyla tüketin.

Karahindiba, kuzukulağı, tere, biberiye ve rezeneyi sofranızdan eksik etmeyin. Her gün l porsiyon beyaz et, 5-7 porsiyon da sebze ve meyve tüketin. Kırmızı eti diyetinizden çıkarın. Haftada 2 kez kurubaklagil yiyin. Önceliği kuru fasulye, bezelye ve barbunyaya verin. Daha sonra nohut ve mercimeği tercih edin.

Her gün 2 bardak domates suyu ve l bardak havuç suyunu dönüşümlü olarak tüketin. Kabız kalmayın, normalde her gün 1-2 kez büyük abdeste çıkmanız gerekiyor. Kabızlık ortaya çıkarsa bol bol kuru kara erik ve kayısı tüketin. Her gün yarım kilo probiyotik yoğurt yiyin. Katkı maddesi içeren besinlerden uzak durun. Organik gıdaları tercih edin.

Prof.Dr.Erkan TOPUZ: Osteosarkom genellikle 18-20 yaş arasında görülen bir kemik tümörüdür. En önemli belirtisi tutulumun olduğu yerde ağırı ve şişliktir. Yeni kemoterapi ilaçları, radyoterapi ve ameliyat kombinasyonuyla hastalar artık büyük oranda kurtarılıyor. Moralinizi yüksek tutun. Tedaviniz bittikten sonra ilk 3 sene nüks ve metastaz riskine karşı dikkatti olun. Özellikle akciğerinizi sıkı kontrol ettirin.

Kemiklerinizi ve immün sisteminizi güçlendirin. Kemik sağlığınız için probiyotik yoğurt, beyaz 3 peynir, keçi peyniri, çökelek gibi kalsiyumdan zengin gıdaları bol tüketin. Kırmızı, siyah, koyu yeşil sebze ve meyveleri tercih edin. Kansızlığı önlemek için haftada 1-2 kez. kırmızı et tüketin, kara üzüm, kara erik, kara kayısı gibi kan yapıcı gıdaları takviye olarak alın. l’e 5 kuralını uygulayın; her gün l porsiyon et 5 porsiyon da sebze meyve yiyin. Et tercihleriniz sırasıyla balık, hindi ve tavuk olsun. Esmer ekmek kabuğu, esmer pirinç, bulgur, arpa ve tam tahılları bol tüketin.

Sofranızda karahindiba, semizotu, kırmızı turp gibi gıdalara yer açın. Protein ihtiyacını karşılamaya yardımcı olması için günde 2-3 tane katı yumurta beyazı yiyin. Isırgan yaprağı, böğürtlen yaprağı ve kökü, civanperçemi, mercanköşk gibi bitki çayları için. Yeşil çay, adaçayı, kuşburnu da çok şifalıdır. Kilo kaybınız varsa 2-3 gram, yoksa l gram omega 3 alın. Adalelerinizi rahatlatmak, immün sisteminizi güçlendirmek için bromelain (ananas hapı) tüketmenizde yarar var. Yine günde 2-3 grama kadar

C vitamini de bağışıklık sisteminizin güçlenmesine yardımcı olacaktır, immün sistemini güçlendirecek beta glukan ihtiva eden reishi, cordyceps, coriolus versicolor gibi mantar haplarını kullanabilirsiniz. Bu arada stresten, alkolden, sigaradan uzak durun.

Prof.Dr.Erkan TOPUZ: Kan testleri bazı tümörlerde tanı koyma, evreleme, hastalığın gidişatını belirleme, tedaviyi planlama, nüksleri saptamada bize yardımcı olur. En önemli tümör markerları şunlar:

NSE: Küçük hücreli akciğer kanserinde ve noroendrokrin tipi akciğer kanserinde yükselebilir.

Cea 15 3: Meme kanserinde genellikle metastazların ortaya çıktığı dönemde yükselir. Tedavi takibi bakımından önemli bir tümör testidir.

Ca72 4: Özelikle mide kanserlerinde, bazen kolon kanserlerinde artabilir. İleri evrelerde takip yönünden önemi vardır.

Cal9 9: Pankreas kanserlerinde hem teşhis hem takip kriteri olarak değerli bir tümör testidir. Aynı zamanda karaciğer metastazlarında, karaciğer sirozlarında yükselebilir.

H Cea: Kolon kanserlerinde 1970 yılından beri takip ve teşhis aracı olarak kullanılır. Aynı zamanda bazı tipte akciğer ve jinekolojik kanserlerde, bazen de karaciğer metastazlarında yükselebilir.

Cal2 5: Kadınlardaki epitelyal yumurtalık (över) kanserlerinin en önemli göstergesidir. Tedavi ve takipte faydalıdır.

Alfa Feto Proetin (AFP): Hepatoselüler karaciğer kanserinde, non seminom testis kanserinde yükselebilir.

Beta hcg: Non seminom testis tümörlerinde, koriyokarsinom’da (jinekolojik kanserlerden biri) yükselir. Tümörü takip bakımından önemlidir.

PSA: Prostat kanserinin teşhis ve tedavinde önemli bir testtir.

LDH: Seminom testis tümörlerinde, lenf bezi kanserlerinde yükselir.

Not: Tümör markerları aşırı sigara içmek, karaciğer yağlanması, kolit, enfeksiyon gibi kanser dışı sebeplerle de yükselebilir.

Prof.Dr.Erkan TOPUZ: Tütsülenmiş gıdalar, tuzlu kırmızı et, çok sıcak içecekler yemek borusu kanseri riskini artırır. Çocukluğunda yanlışlıkla tuz ruhu, asit gibi kimyasal maddeleri yutanlarda yemek borusunda oluşan tahribat kansere dönüşebilir. Alkol ve sigara kullanımı riski artırır. Bazen sebepsiz ortaya çıkabilir, îlk belirtisi yutma zorluğudur, hasta gıdaların midesine inememesinden şikayetçi olur. Daha sonra hızlı kilo kaybı meydana gelir. Çok erken evrede ameliyatla tedavi edilir. Ancak hastalar çoğu zaman bu dönemi geçirmiş olarak karşımıza çıkar. Bu durumda tedavi kemoterapi artı radyoterapidir.

Eğer yemek borusunda tıkanma sahaları olursa cerrah stentle darlığı açar. Böylece hastanın yutması rahatlar. Bu hastalarda kilo kaybına mani olmak gerekir. Genellikle sıvı gıda ağırlıklı beslenme planı uygulanır. Örneğin hastaya içine sebze, kurubaklagil, et katılmış çorbalar verilir. Bütün meyve-sebze suları belli aralıklarla hastaya verilebilir. Özellikle ananas, havuç, domates, elma tercih edilmeli. Bunlar bağışıklık sistemini güçlendirecek maddeler ihtiva eder. Yemeklere bol miktarda soğan ve sarımsak eklenmeli. Bu hastalığın en önemli düşmanı meyan köküdür. Tansiyon, şeker, kalp gibi hastalıkları yoksa ağabeyiniz çay ya da toz halinde meyan kökü tüketsin. Böğürtlen, ahududu ve çilek ellagic asit denen bir madde ihtiva ettiğinden çok faydalıdır. Anneniz anasonlu çay, adaçayı, nane çayı içsin. Yüksek miktarda C vitamini içerdiği için kuşburnu da tercih edebilir. Yemeklerine kimyon ve 1-2 çorba kaşığı zerdeçal koymayı ihmal etmesin. Sindirimi düzelttiği ve yutma zorluğunu azalttığı için bromelain (ananas hapı) kullansın, Maitake ya da shiitake hapı alsın. Mük thistle (devedikeni sütü kapsülü), burdock (dulavratotu tableti) kullanabilir. Kilo kaybı varsa omega 3 alsın. Bir de her gün yarım kilo yoğurt yemeyi ihmal etmesin.

Prof.Dr.Erkan TOPUZ: Bağırsak kanseri bugün dünyada hızla artan bir sağlık sorun. En önemli nedeni bağırsak polipleri. Ailesinde bu hastalık olanlarda, kabızlık şikayeti çekenlerde ve kırmızı et tüketenlerde de sık rastlanıyor. 2005 yılında yaklaşık 150 bin kişi üzerinde yapılan bir araştırmaya göre yüksek oranda sucuk, salam, sosis ya da kırmızı et tüketenler, tüketmeyenlere oranla bağırsak kanserine yüzde 30-40 daha yatkın. Erkekler için günlük 85 gram ve üstünde kırmızı et (yaklaşık 3 köfte), kadınlar için ise 60 gram ve üzeri (yaklaşık 2 köfte) kırmızı et tüketimi riskli sınırlardır. Bu nedenle kırmızı eti kadınlar 90 gram (3 köfte büyüklüğünde), erkekler ise 120 gram (4 köfte büyüklüğünde) olmak üzere haftada en fazla 2 defa yemeli. Ette sıralama balık, hindi ve tavuk şeklinde olmalı. Sucuk, salam, sosis gibi işlenmiş kırmızı etten uzak durulmalı.

Babanız bağırsak kanserinden korunmak için tavsiyelerim şunlar:
- Bağırsak polipleri tespit edildiği için kırmızı etten uzak durun.
- Aşırı tuzlu ve katkı maddesi içeren gıdaları tüketmeyin.
- Diyetiniz meyve ve sebze ağırlıklı olsun. Her gün 5-7 porsiyon sebze meyve yemeye çalışın.
- Protein almak için balık, tavuk ve hindi yiyin.
- Kuru fasulye, nohut gibi bitkisel proteinler de çok faydalıdır. Mutlaka haftada 2 kez kurubaklagil tüketin.
- Katı yağlardan uzak durun, zeytinyağı ve soya yağını tercih edin.
- Şekerli ve beyaz undan yapılmış yiyeceklerden kesinlikle kaçının.
- Özellikle kereviz, kereviz sapı, bezelye, yer elması, enginar, beyaz lahana, kırmızı lahana, karhabahar, kırmızı turp, karahindiba, kuzukulağı, tere, biberiye ve rezeneyi sofranızdan eksik etmeyin.
- Semizotu ve probiyotik ev yoğurdunun bağırsak kanserinden koruyan en önemli gıdalar olduğunu unutmayın.
- Her gün l gram kalsiyum, 400 ünite folik asit, l adet bebe aspirini alın.
- Maitake ya da shiitake mantarı haplarından birine başlayın.

Prof.Dr.Erkan TOPUZ: Şu anda kardeşinizin boynunda şişlik var. Bu nedenle uygulanan tedavi doğru. 3 ay sonra yapılan değerlendirmede tedaviye yanıt değerlendirilecektir. Eğer kardeşinizin bu ilaçlardan fayda görmediği anlaşılırsa doktorunuz başka bir kemoterapiye geçer. Tümör lokalse radyoterapi de yapılabilir. Fakat malin melanom genellikle radyoterapiyle dirençli bir tümördür. Malin melanomda bağışıklık sistemini güçlendirmek ön plandadır.

Kardeşinize önerilerim şunlar:

- Gece yatmadan yarım saat önce 18-21 miligram melatonin hormonu kullanın.
- Doktorunuza danışarak  yüksek dozda (5-6 gram) C vitamini alabilirsiniz, îmmün sisteminizi güçlendirmek için reishi ve cordyceps mantarı haplarını deneyebilirsiniz.
- Son çalışmalarda, hayvan deneylerinde milk thistle’m (devedikeni sütü kapsülü) faydalı olduğu gösterildi.
- Beta karoten immün sistemini güçlendiren çok önemli bir maddedir. Her gün 1-2 bardak domates ve havuç suyu içerek ihtiyatınız olan beta karoteni temin edebilirsiniz.
- Portakal, mandalina, kan portakalı, turunç, limon gibi turunçgilleri kabuğuyla birlikte rondodan geçirdikten sonra 4-5 çorba kaşığı tüketin.
- Fındık da immün sistemi güçlendiricisidir. E vitamini ve selenyumdan zengin besinlerin başında gelen fındık kanserden ve kalp damar hastalıklarından korur. Özellikle kavrulmamış fındığı tercih edin. Çünkü kabuğunu kırdıktan sonra fındığın üzerindeki iç kabuğuyla tüketmek çok daha faydalı. Son araştırmalar, iç kabuğuyla tüketilen fındığın kabuksuz fındığa göre yüzde 60-65 oranında daha fazla antioksidan ihtiva ettiğini gösteriyor.
- Yoğurdu bol tüketin.
- Mevsimi geçmeden çağlayı bol miktarda yemeye çalışın.
- Günde 2 tane kabuklarıyla birlikte organik elma yiyin ya da suyunu için.
- Şu dönemde bol bol ısırgan tüketmeye çalışın.
- Haftada 2 kez kurubaklagil yiyin. Özellikle yeşil mercimek, kuru fasulye ve nohudu tercih edin.
- Kemoterapi gördüğünüz için protein almak zorundasınız. Haftada l kez kırmızı et tüketin. Diğer günler özellikle balık, hindi ve tavuğu tercih edin.
- Kuarsetin denen çok faydalı bir madde ihtiva ettiği için her gün yemekler içinde ya da salatanızda l soğan tüketmeye çalışın.
- Ellagic asit denen kanser savaşçısı bir madde içerdiği için böğürtlen, böğürtlen yaprağı ve kökü çayı için.
- Acıbademde bulunan bir madde de cilt kanserlerinde faydalı. Ancak günde 5 taneden fazla acıbadem tüketmeyin.

SORU: Annem akciğer kanseri. Ameliyat olmalı mı?

Annem 55 yaşında. 15 ay önce sağ akciğerinde 2 santimlik kitle olduğu için ameliyata alındı.3 ayda bir çekilen akciğer filmleri temiz çıkıyordu. Ancak l hafta önce çekilen akciğer tomografisinde tümörde nüks tespit edildi. Doktorumuz “ya ameliyat yapılacak ya da kemoterapi uygulanacak” dedi. Ameliyat annemin yaşama şansını azaltır mı? Kemoterapi daha iyi bir seçenek mi? Bize ne önerirsiniz? ESRA ÖZDEMİR

CEVAP: Patoloji raporunu yazmamışsınız ama anneniz büyük ihtimalle küçük hücreli dışı akciğer kanseri.  Ameliyat edildiğine göre tümör erken evrede yakalanmış. Şu anda annenizin diğer organlarında metastaz olup olmadığı araştırılmalı. Bu amaçla PET yapılmalı ve kan tablosu gözden geçirilmeli. Uzak metastaz yoksa ve tümör göğüs duvarına atlamamışsa tekrar ameliyat denenebilir. Ama annenizin filmlerini görmediğim için kesin bir şey söylemek zor. Ameliyattan önce annenize mutlaka mediaskopi (göğüs boşluğunu değerlendiren tetkik) yapılmalı. Çünkü PET göğüs boşluğunu tam göstermeyebilir. Tümör göğüs duvarına atlamışsa ve büyükse ameliyat yapılmaz. Hastaya kemoterapi başlanır. Annenizin bu dönemde genel durumunu güçlü tutması gerekir.

Annenize önerilerim şunlar:
-Kilo kaybetmemek için her gün 1 bıldırcın yumurtası yiyin.

-Haftada 2-3 kez balık, 1 kez kırmızı et, 2 kez de kuru baklagil (mercimek,kuru fasulye, nohut vb) tüketin.

-Her gün yarım kilo yoğurt yiyin. Semizotu, ıspanak, pazı gibi yeşil sebzeleri sofranızdan eksik etmeyin.  Çünkü bunlar kan tablonuzu toparlayacaktır.

-Kilo kaybına mani olmak için taze sıkılmış meyve suları için. Her gün 3-4 çorba kaşığı kabuklarıyla birlikte katı meyve sıkacağından geçirilmiş portakal ya da mandalina tüketin.

-Kemoterapi görürseniz günde 3 defa birer tane astragalus bitkisi hap kullanabilirsiniz. Bu destek, Ciplatin adlı kemoterapi ilacının etkisini artırıyor. Ayrıca küçük hücreli dışı akciğer kanserinde fayda sağlıyor.

Cevap: Sevgili ziyaretçimiz, bu anlattıklarınız kötü bir hastalığın belirtilerine benzemiyor. Çünkü çoğu kötü hastalık dediğimiz kanserin başlangıçta hemen hemen hiçbir belirtisi yok. Hastalık ilerledikçe belirtiler ortaya çıkmaya başlıyor. Çok kısaca ve çok sık görülen belirtileri isterseniz sıralamaya çalışayım… Dış genital organ kanserlerinde ilk belirti kaşıntıdır ve özellikle yaşlı kadınların hastalığıdır. Rahim ağzı kanserinde kanlı akıntı, ilişki sonrası kanama, rahim kanserinde düzensiz kanama veya adetten kesilmiş bir kadında akıntı ve kanamanın ortaya çıkması. Yumurtalık kanserinde karında ağrı, karında şişlik, iştahsızlık, kabızlık veya ishaller olabilir. Bence yine bir doktora gidip şikayetlerinizi tekrar anlatın.