Prof.Dr.Derin KÖSEBAY: Sevgili okuyucumuz, menopoz kadınlar için çok kritik bir dönem. Çünkü hem hormonların azalmasına bağlı vücudunda meydana gelmeye başlayan değişiklikleri göğüslemek hem de bu yaş grubuna özgü birçok genital organ hastalığından korunmaya çalışmak gerekiyor. Birçok defalar yazmıştım. Kadın vücudunda meydana gelen tüm urların, kanserlerin yarıdan fazlası hep bu yaşlarda ortaya çıkıyor. Bu kısa hatırlatmadan sonra adetten kesilen bir kadında daha sonraki aylar veya yıllarda bir kanamanın görülmesi son derecede ciddi karşılanmalı. Hastalığın adı konana kadar gerekli tüm testler yapılmalıdır. Buradan menopozda kanama olursa, mutlaka kanser anlamına gelir demek istemiyorum. Ama rahim veya yumurtalıklarda kötü bir şeyin olmadığı mutlaka kanıtlanmalıdır. Sizin için muayene şart. Ultrason muayenesi, kan analizleri yapılacak ve doktorunuz gerek görürse rahim içinden bir parça alıp tahlil ettirecek. Ancak bu işlemler sonucunda doktorunuz bir şey yok derse rahatlayabilirsiniz,

Prof.Dr.Derin KÖSEBAY: Doğum kontrol haplarını bıraktıktan sonra 1-2 ay beklemek bence yeterli. Bu ilaçları kestikten sonra hipofiz bezinden salgılanan hormonlar normale oranla çok daha fazla salgılanıyor ve bu da kadının gebe kalmasını kolaylaştırıyor.

Soru: 57 yaşındayım. Yaklaşık l yıl önce ameliyatla sağ memem alındı. Tümör 2′nci evredeydi. 4 kür kemoterapi gördüm. Östrojen reseptörlerim pozitif. Her gün l tane Femera adlı ilacı kullanıyorum. Sol mememde kist var. Nasıl korunmalıyım? Beslenme önerileriniz nelerdir? FATMA BÜYÜKGÜN

Prof.Dr.Erkan TOPUZ: Menopoza giren ve Östrojen reseptörleri kuvvetli pozitif olan hastalara aromataz inhibitörü grubundan ilaçlar tatbik edilir. Bu ilaçlar kemoterapi sonrasında başlanır ve 5 yıl kullanılır. Hastada 5 yıl sonunda nüks olmazsa kesilir. İlaçların en önemli özelliği kemik erimesine yol açması. Bu nedenle yılda l kez kemik dansimetresi yapılmalı. Kemik erimesi ya da kireçlenme başlamışsa uygun tedavi başlanmalı. Hastalar kemiklerini korumak için omega 3, kalsiyum ve D vitaminini birlikte kullanmalı. Diğer memeyi korumak için beta karoten en önemli gıdadır. 2009′da sonuçlanan bir çalışmada beta karoten içeren yiyecekleri muntazam tüketenlerde karşı memede kanser riskinin azaldığı görülmüş. Beta karoten almak için çok kilolu değilseniz günde l bardak havuç suyu, kiloluysanız l tabak havuç salatası yiyin. Koyu yeşil yapraklı, koyu kırmızı sebze meyvelerde de bol miktarda beta karoten bulunur.

Size Diğer Önerilerini Şunlar:

- Koruyucu olarak maitake mantarı hapı, zerdeçal hapı (turmeric) ve C vitamini alın.

- Mandalina, portakal, turunç, limon gibi turunçgilleri kabuklarıyla birlikte yiyin.

- Karnabahar, lahana, brokoli en önemli yemekleriniz olmalı. Bunlardan birini mevsimine göre se haftada en az 2 kez tüketin.

- Haftada 2 kez mercimek, nohut, k fasulye gibi kurubaklagilleri tüketin

- Normal kilonuzu ömür boyu muhafaza edin. Hem kemik erimesinden korunmak hem de kilo almamak için her gün yarım saat yürüyün. Kemiklerinizi korumak iç yazın sabah saat 11.00′a kadar ve 16.00′dan sonra güneşlenin ve yüzün.

- Kabız kalmayın. Kabızlık, toksik maddelerin yeniden vücuda dönmesine neden olur. Kabızlığa mani olmak için sabah aç karna hurma, kuru kayısı yiyin.

- Semizotunu sofranızdan eksik etmeyin. Semizotu Omega 3′ten zengin gıdalardan biridir.

- Her gün yarım kilo evde yapılmış yoğurt yiyin. Günde 2-3 tane yumurta beyazı tüketin. Bunlar kemiklerinizi koruyacaktır.

- Biberiye, kuzukulağı yiyin.

- Reseptörleriniz pozitif olduğu için mutlaka günde 2 kupa yeşil çay için. Ayrıca böğürtlen yaprağı ve tarçın karışımı çayını tüketmeyi ihmal etmeyin.

Özellikle Batı tarzı beslenme, fast food yiyecekler, asitli içecekler ve kızartmaları çok tüketenlerin yüksek tansiyon sorunu yoksa, günde l ila 2 küçük şişe doğal maden sodası içmesini öneririm, içkilerle karıştırmak için yapılan tonik sular veya sodalar ise doğal maden suyu veya sodası değildir dikkatinizi çekerim! Diyetlerde sıvı gereksinimini karşılarken maden sodası iyi bir seçenek olmasına rağmen yüksek tansiyona veya ödeme eğilimi olan kişilerin daha düşük tuz oranlı sodaları tercih etmeleri gerekir.

Prof.Dr.Erkan TOPUZ: Kemoterapi sırasında kan tablosunda değişiklikler meydana gelir. Özellikle ilk 15′inci günden sonra gerek trombositlerde gerekse beyaz ve kırmızı kürelerde azalma olur. Bu durumda kemoterapiden sonra her hafta kan sayımı yapılmalı. Eğer bunlarda düşme varsa kemoterapinin dozu yüzde 10 oranında düşürülmeli. Aynı zamanda kemoterapinin bitiminden itibaren 5 gün süreyle beyaz kan hücrelerini yükseltici ilaçlar verilmeli. Böylece hasta kemoterapiye sağlıklı bir şekilde hazırlanmış olur.

Hastanın beslenmesi de çok önemli. Annenize önerilerim şunlar:

- Kemoterapi gördüğünüz sürece haftada 2 kez yağsız kırmızı et yiyin. Haftada l kez karaciğer ızgara da kan tablonuzun yükselmesine yardımcı olur. Kara üzüm ve karadut pekmezi de faydalı olabilir.

- Kan yapımına yardımcı olduğu  için bol miktarda pazı, ıspanak ve maydanoz tüketin. Trombositlerde düşme olursa shark liver oil (köpek balığı karaciğer yağı kapsülü), omega 3, cordyceps mantarı hapı, folik asit, netle (ısırgan tableti) kullanabilirsiniz.

- Besinler dışında bazı hormonlar da kan tablosunu yükseltebilir. Doktorunuza danışarak bu ilaçları da alabilirsiniz.

- Kan tablonuzu yükseltmek için haftada en az 2 kez yeşil mercimek tüketin.

- Bağışıklık sisteminizi güçlendirmek için bol bol karahindiba ve kuzukulağı yiyin. Her gün l bardak domates, l bardak havuç suyu ve kabuğuyla sıkılmış organik elma suyu için.

- Portakal, turunç, mandalina, limon gibi turunçgillerden birini seçerek kabuğu ile birlikte rondodan geçirin. Her gün 4-5 kaşık yiyin.

- Kemoterapi sırasında direncinizi artırmak için haftada 3-4 avuç arpa tüketmeye çalışın. Arpayı güveç, bulgur pilavı ya da çorba içinde tüketebilirsiniz.

- Esmer pirinç, bulgur pilavı sizin için çok faydalıdır, bu besinler: sık sık sofranızda bulundurun.

- Yoğurt, yağsız beyaz peynir ve çökeleği bol tüketin.

- Kan değerlerinin düştüğü dönemde hastalar enfeksiyona yatkın hale gelir. Bu nedenle kalabalık ortamlardan uzak durun. Sebze ve meyvelerinizi çok iyi yıkadıktan sonra mutlaka sirkeli suda bekletin.

Mate yaprakları doğal, yenileyici ve tazeleyicidir. Etkisini içeriğinde bulunan yüksek orandaki minerallerle sağlar, içindeki kafeini bol olmasına rağmen uyarıcı etkisi uzun süreli ve dengeleyicidir. İdrar söktürücüdür, aşırı iştahın dengelenmesine yardımcıdır. Aynı zamanda kısmen anti-oksidan etkisi vardır ve bağışıklık sistemini güçlendirir. Mate çayını diyetlerde görülen halsizlik ve aşırı iştah sorunlarına karşı önerebilirim. Piyasada yerli üretim olarak da saf mate çayı olduğu gibi içinde yüksek oranda mate içeren karışım çaylar da mevcuttur.

Prof.Dr.Erkan TOPUZ: Şu anda kardeşinizin boynunda şişlik var. Bu nedenle uygulanan tedavi doğru. 3 ay sonra yapılan değerlendirmede tedaviye yanıt değerlendirilecektir. Eğer kardeşinizin bu ilaçlardan fayda görmediği anlaşılırsa doktorunuz başka bir kemoterapiye geçer. Tümör lokalse radyoterapi de yapılabilir. Fakat malin melanom genellikle radyoterapiyle dirençli bir tümördür. Malin melanomda bağışıklık sistemini güçlendirmek ön plandadır.

Kardeşinize önerilerim şunlar:

- Gece yatmadan yarım saat önce 18-21 miligram melatonin hormonu kullanın.
- Doktorunuza danışarak  yüksek dozda (5-6 gram) C vitamini alabilirsiniz, îmmün sisteminizi güçlendirmek için reishi ve cordyceps mantarı haplarını deneyebilirsiniz.
- Son çalışmalarda, hayvan deneylerinde milk thistle’m (devedikeni sütü kapsülü) faydalı olduğu gösterildi.
- Beta karoten immün sistemini güçlendiren çok önemli bir maddedir. Her gün 1-2 bardak domates ve havuç suyu içerek ihtiyatınız olan beta karoteni temin edebilirsiniz.
- Portakal, mandalina, kan portakalı, turunç, limon gibi turunçgilleri kabuğuyla birlikte rondodan geçirdikten sonra 4-5 çorba kaşığı tüketin.
- Fındık da immün sistemi güçlendiricisidir. E vitamini ve selenyumdan zengin besinlerin başında gelen fındık kanserden ve kalp damar hastalıklarından korur. Özellikle kavrulmamış fındığı tercih edin. Çünkü kabuğunu kırdıktan sonra fındığın üzerindeki iç kabuğuyla tüketmek çok daha faydalı. Son araştırmalar, iç kabuğuyla tüketilen fındığın kabuksuz fındığa göre yüzde 60-65 oranında daha fazla antioksidan ihtiva ettiğini gösteriyor.
- Yoğurdu bol tüketin.
- Mevsimi geçmeden çağlayı bol miktarda yemeye çalışın.
- Günde 2 tane kabuklarıyla birlikte organik elma yiyin ya da suyunu için.
- Şu dönemde bol bol ısırgan tüketmeye çalışın.
- Haftada 2 kez kurubaklagil yiyin. Özellikle yeşil mercimek, kuru fasulye ve nohudu tercih edin.
- Kemoterapi gördüğünüz için protein almak zorundasınız. Haftada l kez kırmızı et tüketin. Diğer günler özellikle balık, hindi ve tavuğu tercih edin.
- Kuarsetin denen çok faydalı bir madde ihtiva ettiği için her gün yemekler içinde ya da salatanızda l soğan tüketmeye çalışın.
- Ellagic asit denen kanser savaşçısı bir madde içerdiği için böğürtlen, böğürtlen yaprağı ve kökü çayı için.
- Acıbademde bulunan bir madde de cilt kanserlerinde faydalı. Ancak günde 5 taneden fazla acıbadem tüketmeyin.