Kafatasının içinde alt ve en arka bölümünde bulunan bölüÂmü: İki elimiz büyüklüğünde olan beyin, bilinen en karmaşık makinedir. BeyniÂmiz bilinçli bir çaba gerektirmeden en hızlı bilgisayardan daha çabuk çalışabiÂlecek yetenektedir.
Kalabalık bir yolda hızla iÅŸleyen araçÂların arasından karşıya geçerken beyniÂmiz sürekli çalışır; hızımızı ve yerimizi, pek çok sayıda yaya ve aracın hızını ve yerini devamlı kaydeder ve kazasızca karşıya geçebilmemiz için gerekli olan bütün emirleri ayrıntılarıyla vücuda yaÂyar. Bir güdümlü mermiye yerleÅŸtirilen “beyin” genellikle, sadece hareket haÂlindeki tek bir hedefi izlemekle sorumlu olduÄŸu halde; beynimiz deÄŸiÅŸen yüzlerce hedefi aynı anda denetleyebilir.Beyin karmaşık bir bilgisayarla kıyas-lanamıyacak kadar üstündür. EÅŸsiz bir düşünce ve duygu yeteneÄŸi vardır. VüÂcudumuzun bir ya da tüm organları çıÂkarılsa, eÄŸer beynimiz canlı tutulabiliyor-sa yaÅŸadığımızı fark ederiz. Yüzeyinde devamlı olarak yanıp sönen çok küçük elektrik akımlarından yararlanarak beyÂnin faaliyetini ölçmek mümkündür. KaÂfatası kemiklerine ve deriye raÄŸmen elek-tro-ensifalograf (EEG) makinesine baÄŸÂlanan teller yardımıyla bu faaliyet tespit edilebilir. Elektrik potansiyeli beynin faaliyetlerini çözümlememize yardımcı olur. Ancak bu, beynimizin elektrikle çaÂlışmakta olduÄŸu anlamına gelmez.
Beyin, gözle incelendiÄŸinde çok karÂmaşık görünmez. Üzerinde pek çok giÂrinti ve çıkıntılar vardır. Bu girinti ve çıkıntılardan yararlanılarak beyin lobla-ra ayrılır. Beyin enine kesildiÄŸinde dış kısmının “boz madde” ve iç kısmının da “ak madde” denilen iki temel tabaÂkadan oluÅŸtuÄŸu görülür. Bu tabakalar nöronları içerir. Nöronların hepsi teme] olarak aynı yapıdadır; yuvarlak bir biÂçimde olan “gövde”leri vardır. (Beynin boz maddesini bunlar oluÅŸturur). Bu gövÂdeden aksonlar çıkar (Beynin ak maddeÂsinde bulunurlar). Haberler ya da uyarÂtılar, sinir teli boyunca ilerleyen kimÂyasal ve elektriksel deÄŸiÅŸmeler oluÅŸturaÂrak akson boyunca ilerlerler ve uyartıÂları öteki nöronlara taşırlar. Her uyartı bir sonraki nörona iletildiÄŸinde bu nöÂronda da uyartı üretir.
İletiler suya atılan bir taşın meydana getirdiÄŸi dalgalar gibi yayılırlar. Bu elekÂtrik dalgalan beynin yüzeyine yayılarak EEG makinesi tarafından algılanan deÂÄŸiÅŸimleri oluÅŸturur. Bu deÄŸiÅŸmeler, düÂşüncemizde ya da zihnî faaliyetlerimizde olan deÄŸiÅŸmelerdir. EEG makinesinde, derin düşüncelere daldığımızda hızlı, sık tekrarlanan deÄŸiÅŸimler uyku ya da dinÂlenme sırasında daha yavaÅŸ, dalga benÂzeri deÄŸiÅŸimler görülür.
