FRENGİNİN Nedeni: Enfekte biriyle cinsel ilişki­de bulunmak, ya da fetus’un, enfekte anneden hastalığı almasıdır. Etken mik-ro-organizma, Treponema pallidum”dur. Bu, bir spiroket olup, ısı değişiklikle­rinde veya nemli ortamda hemen ölür. Belirtileri: Hastalığın üç evresi vardır. Birinci evre, hastalığı kaptıktan 3-4 hafta sonra başlar. Belirtileri, has­talıklı bölgede (dış üreme organları, du­dak, parmak) sert bir yara (şankr), ilgili bölgenin lenf bezlerinin şişmesidir. Bu yarayla, şişkin lenf bezleri, ağrılı değil­dir, bkz. Hunter Şankrı veya Yumuşak Şankr.
Teşhis, yara akıntısında yapılan mik-roskopik inceleme sonucu konabilir. İkinci evreye gelene kadar, kan tahlil­leri pozitif olmayabilir. İkinci evre, şan-krın belirmesinden 3-4 hafta sonra baş­lar. Bu evrede, tüm gövdede, avuçlar, tabanlar ve alında (burada corona ve-neris adını alır), 1-2 haftada oluşan, bakır rengi dert döküntüsü belirir. Ağız ve boğazda, görünümü sümüklüböcek izi­ni andıran yaralar oluşur ve boğaz ağ­rır. Bu belirtiler kaybolup yeniden or­taya çıkabilir. Kan tahlilleri (Kahn, V. D.R.L. ve Wassermann) artık pozitif-leşmiştir. Üçüncü evrede, hastalık artık bulaşıcı değildir. Bu evrenin tipik balirtisi, gom adım alan granülomlarm (bkz.) oluşmasıdır. Gomlarm en çok gö­rüldüğü bölge, aort’tur. Burada, granü-lomatoz reaksiyon, aort iltihabına, aort kapağı bozukluğuna, koroner atarda­marların ağızlarının daralmasına ve anev­rizmaya yol açar. Gomlar, ayrıca, mer­kez sinir sisteminde, meninslerde de gö­rülür. Merkez sinir sisteminin en tipik frengi belirtisi, paralizi jeneral (bkz.) ve tabes dorsalis’tir (lokomotör ataksi’dir) (bkz.).
Frengi, tüm vücuda yayıldığından, ba­zı hastalıkları taklit edebilir. Hasta, her kim olursa olsun, kanında düzenli fren­gi testleri yapılmalıdır. Aksi halde, so­rumluluk doktorundur. Özellikle, bütün gebe kadınlarda bu testler yapılmalıdır. Bu sayede, doğuştan frengi olasılığı sap­tanabilir. Bu yapılmadığı takdirde, bazen doğuştan frengili çocuklarda, doğuş­ta var olan belirtiler hafif olduğundan, dikkati çekmeyebilir ve yıllar sonra, has­talığın varlığı, genellikle, görmeyi en­gelleyen interstisyel keratit halinde be­lirir.
Tedavi: En etkili ilaç, kas arasına zerk edilen penisilin’dir. Genellikle ve­rilen dozlar, ‘birincil frengide, on gün süreyle, 6 mega ünite; birincil ya da ikincil frengide, kan reaksiyonu pozitif-se, 20 mega ünite; üçüncü devre fren-gideyse, 20 gün süreyle, 20 mega üni­tedir (gerekirse, bu kür tekrarlanabilir). Hastanın, kan ve omurilik sıvısının reak­siyonları izlenir. Hastanın penisiline du­yarlı olması halinde, tetrasiklinler, erit-romisin ya da organik arsenik ve biz­mut bileşikleri kullanılabilir. Başka bir zührevi hastalığa yakalanmış kişilerde, frenginin de bulunup bulunmadığı sap­tanmalıdır. Aksi halde, fark edilmeden, hastalığın en ağır yıkımı yapan üçüncü devresine erişilebilir.

Bu sayfa için yorum yazın