KAN DOLAŞIMI. Kanın vücutta do­laştığı, ilk olarak, 1628 yılında, İngiliz hekimi William Harvey tarafından gös­terilmiştir. Harvey, kanın, atardamarlar­dan toplardamarlara nasıl geçtiğini an­lamamış ve bu olayın, kanın etteki de­liklerden geçmesiyle gerçekleştiğini tah­min etmiştir. Bu eksikliği, 30 yıl sonra.İtalyan asıllı Malpighi açıklayabilmiş ve yeni bulunmuş mikroskop yardımıyla atardamarlar ve toplardamar sistemlerini birleştiren kılcal damarları görmüştür.
Vücutta kan dolaşımı şöyledir: Atardamar kanı, akciğerlerden sol kalbe gelmekte, sol kulakçığa girip, mitral ka­pak yoluyla sol karıncığa pompalanmak­tadır. Sol karıncığın kasılmasıyla, mitral kapak kapanır ve kulakçığa geri döne­meyen kan, aort kapağı arasından aorta atılır. Atardamar sistemi, çeşitli atarda­marlara dallanır ve kan vücudun bütün bölgelerine yollanır. Atardamarlar, daha uzak olan atardamarcıklara, bunlar da kılcal damarlara dallanır. Bu damarlar, adını aldıkları “kıF’lardan daha incedir ve içlerinde, kan oksijenini dokulara ve­rip, koyu pis kan haline gelir. Toplar­damar sistemi, bu kanı kalbe geri götü­rür. Toplardamar sisteminin özel bir bö­lümü olan portal sistemde, barsaklardan gelen kan, vücudun diğer bölümlerinin toplardamar kanıyla birleşmeden önce, karaciğerden geçer. Oksijeni alınmış, ko­yu renkli toplardamar kam, üst ve alt vena kavalarca sağ kalbe iletilir. Sağ kulakçığa giren bu kan, triküspit kapağı arasından, sağ karıncığa pompalanır. Sağ kulakçık kanı da pulmoner kapaktan pul-moner atardamara ve akciğerlere geçer. Burada da, damarlar kılcal damarlara kadar dallanır ve buradaki toplardamar kanı ile alveollerdeki hava arasında yal­nız çok ince bir duvar vardır. Kan, ha­vayla gaz alışverişi yapıp, akciğerleri ok­sijenle doyarak terk eder ve sol kalbe gidip yeniden atardamar sistemine girer.

Bu sayfa için yorum yazın