KISIRLAŞTIRMA (Kâstrasyon). Erbez-lerinin çıkartılmasıdır. (Bazen, kadınlarda, yumurtalıkların çıkartılmasına da aynı ad yerilir). Bu işleme genellikle, erbezlerinin yerel hastalıklarında ve bazen de prostat bezi kanserlerinde başvurulur: Erbezi hormonu (testosteron) yokluğunda, prostat kanseri daha yavaş ilerler. (Hastalara böyle hallerde kadınlık hormanı olan östrogen verilir). Kısırlaştırmanın sonuçları, yapıldığı yaşa göre değişir. Buluğ çağından önce, erkek cinsel özellikleri gelişemez: Ses ince kalır, vücudun şekli kadınsıdır ve sakal yoktur. Buluğ çağından sonra ise, belirli bir değişiklik görülmez ve oluşacak farklılaşmalar dahi, çok yavaş belirir, fakat mutlak kısırlı, doğal sonuçtur. Buluğ çağı öncesi, cinsel iktidarsızlık oluşmaktaysa da, bu çağdan sonra, iktidarsızlık görülmez. Stilbestrol adlı sentetik kadın cinsiyet hormonunun verilmesinin sonuçlan, ameliyatla kastre etmenin aynı olduğundan, bu işlem “farmakolojik” kâstrasyon adını alır. Kısırlaştırma nedenleri şunlardır:
1. Hayvanlarda, şişmanlatmak ve sakinleştirmek amacıyla yapılır.
2. Cinsel sapıklık ve eşcinsellik vakalarında, ülke yasalarına göre, cerrahî veya farmakolojik kısırlaştırma uygulanıp, kişinin cinsel dürtülerini azaltmaya gayret edilir. (Zararsız, fakat kalıtımsal özelliği olan delilik vakalarında).
3. Bazı ülkelerde, zekâca geri ya da akıl hastalıklıların, kusurlu çocuk doğurmalarını önlemek amacıyla, bu işleme başvurulur.
4. Kadınlarda, yerel hastalık ya da kadının kısırlaşmasını gerektiren durumlarda yumurtalıklar çıkarılır. (Meme tümörlerinde olduğu gibi).
5. XVII. yüzyılda, Roma’daki Sistin kilisesi, o zamana kadar İspanya’dan getirttiği “falsetti”lerin yerine, (yani, tiz sesli şarkıcılar), o zamanların çok aranan sesi olan, kontraltoları çoğaltmak ama- cıyla, erkeklerini kısırlaştırıp, “castrati” leri, (yani, hadımları) kullanmaya başlamıştır. Bu tür şarkıcılar, XVII. ve XVIII. yüzyıl Avrupa’sında çok aranmaktaydı ve içlerinde en ünlüsü, Farinelli idi. 6. Doğu’da, sarayların harem ağalarını kısırlaştırma âdeti vardı. bkz. Hadım Ağası.