KAFA YARALANMALARINDA İLKYARDIM
Tum kafa yaralanmalarının bir doktor tarafından muayene edilmesi gerektiğinden hastane ye kaldırmayı sağlayınız.
• Doğrudan baskı uygulayarak kanamayı kontrol ediniz Yaranın uzerme, yaradan daha geniş bir ortu ya da tampon koyup sıkıca sarınız.
Dikkat: Baş sargısı, ağır kanamaların kontrol altına alınması için doğrudan baskı uygulama yi amaçlamaz.
Eğer bir kırık ya da yabancı cisim varsa fazla bir doğrudan baskı uygulamayınız.
• Eğer kazazede kendmdeyse, kazazedeyi başı ve omuzları biraz yüksek olacak şekilde yatırınız.
• Soluma hızım, nabzım ve cevap verme de recesmı 10 dakikada bir denetleyiniz.
• Kazazede kendinde değilse, yaralı yanı üste gelecek şekilde iyileşme konumuna getiriniz.
• Solunum ve kalp atışı durmuşsa hemen ha yata döndürme uygulamasına başlayınız.
• Hemen hastaneye kaldırınız Tedavi pozıs yonunda sedyelik vak’a olarak naklediniz.
Kategori: İlk Yardım
-

KAFA YARALANMALARINDA İLKYARDIM
-

ŞOK İSTİDADINI ARTIRMA
ŞOK İSTİDADINI ARTIRMA
Turnike uygulaması ağrı verici bir haldir. Dolayısıyla yaralanma dan sonra ortaya çıkmış olan ağrıyı artırır. Ağrının, şok husulünde buyuk bir önemi vardır.
Turnikenin yukarıda açıklanan sakıncaları olmakla beraber turnike pek çok insanın hayatını kurtarmıştır Bu konuda daima hatırlanması gereken noktalar şunlardır.
• Parmakla veya yara uzerme uygulanacak diğer basınç yöntemleriyle durdurulamayan arter kanamalarında derhal turnikeye başvurulur.
• Turnike kesinlikle tarif edildiği gibi ve gerektiği yere tatbik edilmelidir Bundan sonra yeten kadar sıkıştırılır ve zamanı gelince gevşetilir.
• Hasta ile meşgul olan hekime, cankurtaran arabasının hemşiresine veya diğer ilgililere, turnike uygulandığım ve zamanını muhakkak ve kesin olarak bildirmelidir. -

DAMAR VE SİNİRLERİN ZEDELENMESİ
DAMAR VE SİNİRLERİN ZEDELENMESİ
Ikına bir turnike zararlıdır Atar ve toplardamarlarla sinirler genellikle aynı demet içinde bulunurlar Herhangi bir sınırın kemikle turnike arasında sıkılması sınırı zedeleyebilir Bundan dolayı bazen turnike uygulanmasını müteakip adale felçleri meydana gelir Bu felçler bazı hâllerde geçici olmakla beraber bazen de daimî olarak yerleşir kalır Arter, yanı atardamarın da çok fazla sıkıştırılması, damarın iç tabakalarını bozar işte bu nedenle turnikenin akma yerleştirilen gaz bezi yastığının fazla sert olmaması gerekir Diğer taraftan turnike yeter derecede sı-kıştınlmayıp gevşek bırakılacak olursa yüzeysel veriler, yanı toplardamarlardakı dolaşım kesilir, fakat asıl kapanması gereken arterlerden kan kolayca hareket eder Böyle durumlarda kanama duracak yerde bilakis çoğalır.
-
TURNİKENİN GETİRECEĞİ HASTALIKLAR
TURNİKENİN GETİRECEĞİ HASTALIKLAR
Kol ve bacak gibi uzuvlara turnike uygulanması kan dolaşımını durdurur. Dokuların yaşaması için hayatî bir onemı olan kan dolaşımı uzun zaman kesildiği takdirde kol veya bacağın ölümüne yol açılmış olur. Canlı bir vücutta bulunan olu dokulara kangren adı verilir Kangrenin teşekkülü, kişiye ve ilgili uzva göre değişiklikler gösterir. Kural olarak, kollarda bacaklara oranla daha çabuk meydana gelir. Evvelâ parmaklardan başlar ve yavaş yavaş yukarı doğru yayılır. Bu kısımların pis oluşu veya yaralanma sırasında fazla harabıyete uğraması mikroplu bir kangrenleşmeye uygun bir zemin hazırlar. Bu suretle butun uzuv iltihaplı bir hâl alır Yaralının hayatını kurtarmak ıçm cerrahın yapacağı iş, çoğu zaman uzvu kesmekten ibarettir. -
KANAMANIN DURDURULMASINDA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLER
KANAMANIN DURDURULMASINDA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLER
Yaraya asla düğüm atmayın Bu, çok zor, ıstırap verici ve zor bir yöntemdir. Ayrıca tehlikelidir Örneğin, çok ıyı yerleştirildiği takdirde, konulduğu yerin altındaki kan dolaşımını tamamen durdurup, tam anlamıyla oksijensiz kalan hücrelerin ölmesine sebep olabilirsiniz Boğulan uzvu, bir saat sonra belki de kesmek gerekebilir
Ayrıca boğulan uzvun altındaki butun toplardamarlar da sıkışacağından, toksık maddeler dışarı atılamaz ve burada birikir Ancak kurtarıcıların düğüm atmaları yasak olmakla birlikte, bir yaralıya böyle bir duğum atılmışsa, buldukları zaman çıkarmaları da yasaktır. Çünkü bu durumda toksık maddeler birden kan dolaşımına karışıp, şoka, hatta kalp sektesine sebep olabilir.
Ancak yarayı boğma yasağının geçerli olmadığı iki durum vardır:
• Eğer yaralının bir uzvu tamamen kopmuş-sa;
• Başka yaralılar varsa ve onların yardımına koşacak başka kurtarıcı yoksa. -
BÜYÜK DIŞ KANAMA İLKYARDIM TEDAVİSİ
BÜYÜK DIŞ KANAMA İLKYARDIM TEDAVİSİ
Kanamayı mümkün olduğu kadar kısa zamanda kontrol altına alınız Yarayı temiz tutunuz, kan kaybını azaltmak ve enfeksiyonu önlemek ıçm kapatınız Hastaneye acilen kaldırmayı ayarlayın.
• Daima hatırlamalısınız ki eğer kazazede nefes almıyorsa hemen yapay solunuma başlayınız, kazazede kendinden geçmişse soluk yolunu açın, sonra da kanamayı tedavi edin Bu durumların dışındaysa kazazedeye en etkili olan durumda tedavi uygulayınız.
• Buyuk kanamalar mümkün olduğu kadar çabuk tedavi edilmelidir Bazı durumlarda kanın akışım durduramaz, ancak yavaşlatabilirsiniz ama bu da hayatı kurtarmak için yeterli olabilir.BÜYÜK DIŞ KANAMA İLKYARDIM TEDAVİSİ Aşağıda verilen tedavi sırasını izleyiniz.
• Önce yaraya direkt bir basınç uygulayınız, eğer bu mumkun değilse ya da etkili olamıyorsa ve atardamar kanamasından şüpheleniyorsanız, dolaylı basınç uygulayınız Son olarak da kazazedeyi, kan akışını kontrol edebileceğiniz konuma getiriniz.
• Yarayı açıp, içinde yabancı cisimler olup olmadığına bakınız Parmaklarınız ve elimizin ayasıyla bastırarak direkt basınç uygulayıp kanamayı kontrol altına almaya çalışınız Yara büyükse kenarlarını birbirine doğru sıkıstırınız.
• Kazazedeyi yere yatırınız Yara, kol ya da bacaklardaysa ve kırıktan şüphelenmiyorsanız kol ya da bacağı yükseğe kaldırınız.
• Eğer yara, kol ya da bacaklardaysa ve doğ rudan bastırma etkili olmuyorsa kolu ya da bacağı besleyen ana atardamara dolaylı baskı uygulayınız.
Dikkat: 15 dakikadan fazla dolaylı baskı tutmayınız, boğma uygulamaymız.
• Yaranın üzerine iyice dışına taşacak şekilde steril, ilâçsız bir tampon koyunuz iyice bastırarak bir sargıyla güvenceye alınız Sargıyı, kanamayı kontrol edecek kadar, fakat dolaşımı engellemeyecek kadar sıkınız Yaralı kısmı hareketsiz hâle getiriniz.
• Kanama devam ediyorsa, ilk tamponların üzerine başka tamponlar koyup iyice sarınız.
• Şoku azaltmak için antışok tedavisi uygulayınız.
• Hemen hastaneye kaldırınız. -
KALP KRİZİNDE İLKYARDIM TEDAVİSİ
KALP KRİZİNDE İLKYARDIM TEDAVİSİ
Kazazadeyı ıyı bir dinlenme konumuna getirerek kalbin çalışmasını azaltınız Ambulans servisine, bir kalp krizinden şüphelenildiğini açıklayarak hemen hastaneye kaldırılmasını sağlayınız Yaşama döndürme çalışmalarına hazır olunuz.
• Kazazede kendmdeyse yavaşça başım ve omuzlarım bir yere yaslayıp dizlerim bükerek yarı oturur duruma getiriniz.
Dikkat: Kazazedenin gereksiz hareket etmesine izm vermeyiniz, çunku bu, kalbe fazladan zorlama yükleyecektir.
• Boyun, goğus ve beldeki sıkı giyecekleri gevşetiniz.
• Kazazede bilincim yitirmiş, fakat normal soluk alıyorsa iyileşme konumuna getiriniz.
• Eğer solunum ve kalp atışı durmuşsa hemen yaşama döndürme çalışmalarına başlayınız.
• Solunum hızını, nabzı, 10 dakikalık aralıklarla denetleyiniz.
• Hemen hastaneye kaldırınız .Tedavi konumunu sağlayarak sedyelik vak’a olarak taşıyınız. -
İSHAL VE SU KAYBI
İSHAL VE SU KAYBI
Birdenbire başlayan ishal (amel), çeşitli hastalıklarda görülebilir ishal, sindirim bozukluğuna bağlı olabileceği gibi, zehirlenme veya ciddî bir hastalığın da belirtisi olabilir (tifo, dizanteri gibi) Çocuklarda, yaz aylarında görülen ve kotu beslenmeye (bayat sut veya yıkanmadan yenen meyveler) bağlı ishaller bazen kotu sonuçlar doğurabilir ishal ıyı tedavi edilmediği takdirde bebeğin hayatı tehlikeye girebilir
Bebeklerde ishal Bebeğe alışkın olmadığı yiyeceklerin verilmesiyle (örneğin inek sutundekı proteinler bebekte ishal sebebi olabilirler), vitamin eksikliği sebebiyle ve mikrobik ajanlarla meydana gelebilir ishal sebebiyle vücuttan sıvı kaybolur ve buna bağlı olarak, fontaneller (bıngıldak) çöker, goz içe doğru çokmuş gibi olur, ilk plânda karın derisi, ilen hâllerde vücudun diğer taraflarındaki den buruşur, bebek zayıflar Vücudun elektrolit dengesi bozulur Bebeğin genel durumu kötüleşir, halsiz ve bitkin bir vazıyet alır.
ishal durumlarında alınacak önlemler şunlardır.
• Kaybedilen suyu yerme koymak ıçm mümkün olduğu kadar fazla su ve sulu gıdalar vermek Anadolu’da, ishal olan çocuğa, suyun ishali artırdığı gerekçesiyle su verilmez Bu, mevcut durumu daha da kötüleştirerek bebeğin ölümüne sebep olabilir.
• Bebeğe, alışkın olmadığı yiyeceği fazla miktarda vermemek Örneğin inek şutu ishal yapmışsa hemen şutu kesmek gerekir.
• Çocuk, yiyebilecek durumda ise, patates haşlaması ve pirinç lapası yedirilir (6 aydan buyuk çocuklar ıçmDevam eden ateş, bulantı ve kusmalarla birlikte seyreden ishallerde derhal doktora başvurulmalıdır.
Hastalığın tanınmasına yardımcı olmak için hastanın kırlı çamaşırlarının da birlikte goturulmesınde fayda vardır Gaitanın rengi ve kıvamı bazı hastalıkların tanınmasını sağlayabilir Doktorun vereceği ilâçlar tarifine uygun olarak kullanılmalıdır.İSHAL VE SU KAYBI -
İNME (APOPLEKSİ)
İNME (APOPLEKSİ)
Apopleksi, beyin kanaması veya arterlerinden birinin trombus veya emboli sonucu tıkanmasıyla meydana gelen ani şuur kaybı ve vücudun bir yarısına felç gelmesi hâlidir. Apopleksi, ekseriya tansiyonu yüksek, damar sertliği olan yaşlı kimselerde meydana gelir. Bundan başka bu hastalığa eğilimi olan kimselerin aşırı derecede heyecanlanmaları, çok fazla yorulmaları ve hatta pek fazla tıka basa yemek yemeleri, apopleksiye yol açar. Beyindeki damarlardan biri kanar veya tıkanırsa hasta bilincini kaybeder ve o bölgeden yönetilen vücut kısımlarında felçler meydana gelir. Vücudun sağ tarafı beynin sol yarısından, sol tarafı da beynin sağ yarısından yönetilmektedir. O hâlde beyindeki kanama veya tıkanmanın bulunduğu bölge ile felcin belirdiği taraf çapraz bir şekilde olacaktır. -
İÇ KANAMA İLKYARDIM VE TEDAVİSİ
İÇ KANAMA İLKYARDIM VE TEDAVİSİ
Hastanın hemen hastaneye kaldırılmasını sağlayınız. Çünkü ilk yardım uygulayarak iç kanamayı durdurmak pek mümkün değildir.
• Kazazedeyi, başını alçak bir yere gelecek şekilde yana çevirerek öyle yatırınız ki, beyne bol miktarda kan gidebilsin. Kazazedeye kımıldamamasını tavsiye ediniz.
• Eğer kazazedenin yaraları imkân veriyorsa bacaklarını yükseğe kaldırarak, kanın hayatî organlara dönüşüne yardımcı olunuz.İÇ KANAMA İLKYARDIM VE TEDAVİSİ • Boyun, göğüs ve bel çevresindeki sıkı giyecekleri gevşetiniz.
• Kazazedeyi güvenceye alınız ve gerilimsiz olmanın gereğini anlatınız.
• Şoku en aza indirmek için antişok tedavi şeklini uygulayınız.
• Solunum hızını, nabzı ve cevap verme seviyesini her 10 dakikada bir kontrol ediniz. Bunları doktor için kaydediniz.
• Kazazedenin başka yaraları olup olmadığına bakınız ve gerektiği gibi tedavi ediniz.
• Kazazede kendinden geçmiş, fakat normal olarak nefes alıyorsa, iyileşme konumuna getiriniz.
• Nefes ve kalp atışları durmuşsa hemen hayata döndürme uygulamasına başlayınız.
• Kazazedenin üstünü örtülü tutunuz ve mümkünse altına bir battaniye koyunuz.
• Kazazedece çıkarılan ya da kusulan her şeyi kaydediniz. Mümkün olursa kazazedeyle birlikte örneklerini hastaneye yollayınız.
• Hemen hastaneye kaldırınız; tedavi konumunda sedyelik durum olarak naklediniz.
Dikkat: Sakın kazazedeye ağızdan hiçbir şey vermeyiniz. -
İÇ KANAMA
İÇ KANAMA
Bu durum, bir kırık ya da çarpma sonucu oluşan yaralanmalardan sonra ya da mide ülseri kanaması gibi bir sağlık durumu sebebiyle görülebilir. Örnek olarak, dışardan hiçbir belirti olmadığı hâlde, iç organlar, dalak ve karaciğer hasar görebilir.
iç kanama da dış kanama kadar önemlidir Kan vücuttan gerçekten kaybolmamasma rağmen, dolaşım sisteminde kaybolur ve hayatî organların oksijene doyumsuz kalmasına sebep olur içende kan toplanması da, toplanan kan, hayatî yapılara baskı yaptığı takdirde tehlikelidir Örnek olarak kafatasının içinde toplanan kan beyne baskı yaparak bayılmalara sebep olur, göğüs içindeki kanama, ciğerlerin genişlemesine engel olur.
iç yaralardan akan kan, vücut boşluklarından birinde toplanarak pıhtılaşır ya da vücudun ağız ve rektum gibi birçok açık yerlerinden (deliklerinden) bir ya da birkaçından dışarı akarak veya renk değişikliği ve morarmalar halinde ortaya çıkabilir Eğer ağır bir yaralanmadan sonra gözle görülen bir kan kaybı olmadığı halde şok belirtilen ve görüntülen veya kazazedenin giysilerinin dikiş ve dokuma yapısına denk gelen “şekiller”, çürükler varsa daima iç kanamadan şüpheleniniz.İÇ KANAMA -
HAVALE İLKYARDIM VE TEDAVİSİ
HAVALE İLKYARDIM VE TEDAVİSİ
Çocuğu yaralanmalara karşı koruyunuz ve nöbetin yoğunluğunu azaltmak için serinletiniz. Tıbbî yardım sağlayınız.
Çocuğunuz bilmemi kaybeder kaybetmez çevresindeki eşyaları ve mobilyaları uzaklaştırın, böylece kollarının ve bacaklarının sert bir cisme çarpmasını önlemiş olursunuz Hasta bir bebek veya küçük bir çocuksa, sanki poposuna tokat atacakmış gibi dizimizin üzerine yatırın. Böylece dilin arkaya devrilip solunum yolunu tıkamasını da önlemış olursunuz.HAVALE İLKYARDIM VE TEDAVİSİ Çocuğu serinletiniz Önce yatak örtülerini açınız ve giyeceklerim çıkartınız, sonra başından başlayarak aşağı doğru ılık suyla ıslatınız
Çocuğu, bir an için bile olsa yalnız bırakmayın.
Uzuvların hareketine engel olmaya kalkışmayın, çocuğunuza zarar verebilirsiniz Çenelerinin arasına bir şey sokmaya veya kilitlenmiş dişlen birbirinden ayırmaya çalışmayın.
Bol miktarda temiz hava sağlayınız Boyun ve göğüste bulunan sıkı giyecekleri gevşetiniz.
Bilmemi yitirmiş kazazedelere uygulanan tedaviyi uygulayınız.
Çırpınma tarzındaki hareketler sona erdiğinde çocuğunuzu yan çevirin, böylece solunum yollarının dil veya tükürükle kapanmasını önlersiniz.













