Kategori: İlk Yardım

İSHAL VE SU KAYBI
Birdenbire başlayan ishal (amel), çeşitli hasta­lıklarda görülebilir ishal, sindirim bozukluğu­na bağlı olabileceği gibi, zehirlenme veya ciddî bir hastalığın da belirtisi olabilir (tifo, di­zanteri gibi) Çocuklarda, yaz aylarında görülen ve kotu beslenmeye (bayat sut veya yıkan­madan yenen meyveler) bağlı ishaller bazen kotu sonuçlar doğurabilir ishal ıyı tedavi edil­mediği takdirde bebeğin hayatı tehlikeye gire­bilir
Bebeklerde ishal Bebeğe alışkın olmadığı yi­yeceklerin verilmesiyle (örneğin inek sutundekı proteinler bebekte ishal sebebi olabilirler), vitamin eksikliği sebebiyle ve mikrobik ajan­larla meydana gelebilir ishal sebebiyle vücut­tan sıvı kaybolur ve buna bağlı olarak, fontaneller (bıngıldak) çöker, goz içe doğru çokmuş gibi olur, ilk plânda karın derisi, ilen hâllerde vücudun diğer taraflarındaki den buruşur, be­bek zayıflar Vücudun elektrolit dengesi bozu­lur Bebeğin genel durumu kötüleşir, halsiz ve bitkin bir vazıyet alır.
ishal durumlarında alınacak önlemler şunlar­dır.
• Kaybedilen suyu yerme koymak ıçm mümkün olduğu kadar fazla su ve sulu gıdalar vermek Anadolu’da, ishal olan çocuğa, su­yun ishali artırdığı gerekçesiyle su verilmez Bu, mevcut durumu daha da kötüleştirerek bebeğin ölümüne sebep olabilir.
• Bebeğe, alışkın olmadığı yiyeceği fazla mik­tarda vermemek Örneğin inek şutu ishal yapmışsa hemen şutu kesmek gerekir.
• Çocuk, yiyebilecek durumda ise, patates haşlaması ve pirinç lapası yedirilir (6 aydan buyuk çocuklar ıçmDevam eden ateş, bulantı ve kusmalarla birlik­te seyreden ishallerde derhal doktora başvurul­malıdır.
Hastalığın tanınmasına yardımcı olmak için hastanın kırlı çamaşırlarının da birlikte goturulmesınde fayda vardır Gaitanın rengi ve kı­vamı bazı hastalıkların tanınmasını sağlayabi­lir Doktorun vereceği ilâçlar tarifine uygun olarak kullanılmalıdır.

İNME (APOPLEKSİ)
Apopleksi, beyin kanaması veya arterlerinden birinin trombus veya emboli sonucu tıkanma­sıyla meydana gelen ani şuur kaybı ve vücu­dun bir yarısına felç gelmesi hâlidir. Apoplek­si, ekseriya tansiyonu yüksek, damar sertliği olan yaşlı kimselerde meydana gelir. Bundan başka bu hastalığa eğilimi olan kimselerin aşı­rı derecede heyecanlanmaları, çok fazla yorul­maları ve hatta pek fazla tıka basa yemek ye­meleri, apopleksiye yol açar. Beyindeki da­marlardan biri kanar veya tıkanırsa hasta bilin­cini kaybeder ve o bölgeden yönetilen vücut kısımlarında felçler meydana gelir. Vücudun sağ tarafı beynin sol yarısından, sol tarafı da beynin sağ yarısından yönetilmektedir. O hâl­de beyindeki kanama veya tıkanmanın bulun­duğu bölge ile felcin belirdiği taraf çapraz bir şekilde olacaktır.

İÇ KANAMA İLKYARDIM VE TEDAVİSİ
Hastanın hemen hastaneye kaldırılmasını sağ­layınız. Çünkü ilk yardım uygulayarak iç ka­namayı durdurmak pek mümkün değildir.
• Kazazedeyi, başını alçak bir yere gelecek şekilde yana çevirerek öyle yatırınız ki, bey­ne bol miktarda kan gidebilsin. Kazazedeye kımıldamamasını tavsiye ediniz.
• Eğer kazazedenin yaraları imkân veriyorsa bacaklarını yükseğe kaldırarak, kanın hayatî organlara dönüşüne yardımcı olunuz.

• Boyun, göğüs ve bel çevresindeki sıkı giye­cekleri gevşetiniz.
• Kazazedeyi güvenceye alınız ve gerilimsiz olmanın gereğini anlatınız.
• Şoku en aza indirmek için antişok tedavi şeklini uygulayınız.
• Solunum hızını, nabzı ve cevap verme seviyesini her 10 dakikada bir kontrol ediniz. Bunları doktor için kaydediniz.
• Kazazedenin başka yaraları olup olmadığı­na bakınız ve gerektiği gibi tedavi ediniz.
• Kazazede kendinden geçmiş, fakat normal olarak nefes alıyorsa, iyileşme konumuna getiriniz.
• Nefes ve kalp atışları durmuşsa hemen ha­yata döndürme uygulamasına başlayınız.
• Kazazedenin üstünü örtülü tutunuz ve mümkünse altına bir battaniye koyunuz.
• Kazazedece çıkarılan ya da kusulan her şeyi kaydediniz. Mümkün olursa kazazedeyle birlikte örneklerini hastaneye yollayınız.
• Hemen hastaneye kaldırınız; tedavi konu­munda sedyelik durum olarak naklediniz.
Dikkat: Sakın kazazedeye ağızdan hiçbir şey vermeyiniz.

İÇ KANAMA
Bu durum, bir kırık ya da çarpma sonucu olu­şan yaralanmalardan sonra ya da mide ülseri kanaması gibi bir sağlık durumu sebebiyle görülebilir. Örnek olarak, dışardan hiçbir belirti olmadığı hâlde, iç organlar, dalak ve karaciğer hasar görebilir.
iç kanama da dış kanama kadar önemlidir Kan vücuttan gerçekten kaybolmamasma rağ­men, dolaşım sisteminde kaybolur ve hayatî organların oksijene doyumsuz kalmasına se­bep olur içende kan toplanması da, toplanan kan, hayatî yapılara baskı yaptığı takdirde teh­likelidir Örnek olarak kafatasının içinde top­lanan kan beyne baskı yaparak bayılmalara se­bep olur, göğüs içindeki kanama, ciğerlerin ge­nişlemesine engel olur.
iç yaralardan akan kan, vücut boşluklarından birinde toplanarak pıhtılaşır ya da vücudun ağız ve rektum gibi birçok açık yerlerinden (deliklerinden) bir ya da birkaçından dışarı akarak veya renk değişikliği ve morarmalar halinde ortaya çıkabilir Eğer ağır bir yaralanmadan sonra gözle görülen bir kan kaybı olmadığı halde şok belirtilen ve görüntülen veya kazazedenin giysilerinin dikiş ve dokuma yapısına denk gelen “şekil­ler”, çürükler varsa daima iç kanamadan şüp­heleniniz.