ZEKÂ GERÄ°LİĞİ. Zihinsel geliÅŸimin olamaması demektir. BaÅŸlangıçtan itiba­ren bu geliÅŸimin eksik olması haline, amentia (amensia), önceleri bu yönden normal olup da bir hastalık sonrası bu yeteneÄŸin kaybolması durumuna ise, de-mentia (demans) adı verilir. Zekâ geri­liÄŸinin sınıflandırılması çeÅŸitlidir. Örne­ğin, Ä°ngiltere’de hukukî yönden, idiosi, embesilite ve basit zekâ geriliÄŸi ya da moralite eksikliÄŸi diye ayrılmaktadır. A. B.D.’de uygulanan smıflandırmadaysa, kiÅŸinin bir adla damgalanmasını önlemek amacı güdülmüştür. Ä°dio denenler, zekâ geriliÄŸini en ağır ÅŸeklinde gösterenlerdir; moronlar ise, hafif zekâ geriliÄŸi belirtile­ri veren kiÅŸilerdir.
Primer amentia, doÄŸuÅŸtan var olmak­la birlikte, bunun daima kalıtsal olduÄŸu­na inanmak yanlıştır. Birçok vakada, ra­him içi geliÅŸme sırasında, örneÄŸin, gebe annenin kızamıkçık geçirmesi sonucu, ge­liÅŸen cenin ya da bebekte zekâ geriliÄŸi belirmektedir. DiÄŸer nedenler, anne ya da çocuktaki hormon ve enzim yetersiz­likleri, metabolik bozukluklar, çocuÄŸun hastalanması, doÄŸum kazaları vb.’dir. ÇocuÄŸun, erken bebeklik dönemlerinde kafa üstü düşürüldüğünden ötürü geri zekâlı olduÄŸu inancı, geri zekâlılığı ta­mamen kalıtsal nedenlere baÄŸlamamak bakımından, yarı yarıya doÄŸrudur. De­nebilir ki, ağır zekâ geriliÄŸine herhangi bir zeki ailede rastlanabilir. Zekâ gerili­ğinin hafif derecelerinin teÅŸhisi, çocuÄŸun geliÅŸmesi sırasında belirli eksikliklerin görülmesiyle konur. ÖrneÄŸin, normal ço­cuÄŸun 6′ncı ayda oturabilmesi ve l’inci yaşında da yürüyebilmesi gerekir. Ağır zekâ geriliÄŸiyse, bebekte, ilk aylarda sap­tanabilir: Genellikle, çevreyle ilgisizlik, huzursuzluk ve anlamsız, amaçsız hare­ketler göze çarpar. Çocukta idrar ve dış-kılama kontrolü belirmez ve dil devamlı dışarıdadır. Birinci yılın sonunda, an­lamlı heceleri söyleyemeyip, garip sesler çıkarmak, idiosi belirtisi olabileceÄŸi gi­bi, çocuÄŸun sağır ve dilsiz olduÄŸuna da iÅŸaret edebilir. Zekâ geriliÄŸine genellik­le, epilepsi tipi nöbetler eÅŸlik eder. Bu­nun nedeni, beynin zedelenmiÅŸ ya da yapıca bozuk olmasıdır.
Ä°ngiltere’de zekâ geriliÄŸinin hukukta sınıflandırılması şöyledir:
1. Kendini basit tehlikelerden koruya­mayan kiÅŸi, idio’dur.
2. Ä°ÅŸlerini ve kendini idare edemeyen kiÅŸi, embesil’dir.
3. Korunduğu takdirde, kendine baka-bilene, geri zekâlı denir. Böyle bir kişi, normal iş koşullarında ve yaşamda, nor- mal olan bir insanla rekabetten acizdir. 4. Eğitilebilmelerine rağmen, çevrelerin-dekilerin korunması için, başkaları tara­fından kontrol edilmeleri gerekenlere, di­ğer bir deyimle, anti-sosyal psikopatlara ki bunlar, yanlış eğitim sonucu da bu kişiliği edinebilmiş insanlar olabilir moral embesil adı verilmiştir, bkz. Mon-golizm, Guatr, Mikrosefali, Hidrosefali.

Bu Sayfayı Arkadaşlarınıza Gönderin..!