KuruyemiÅŸler, deÄŸiÅŸik oranlarda olmak üzere, proÂteinden, yaÄŸdan, ÅŸekerden, vitaminlerden ve minerallerÂden zengindirler. Fındık, fıstık, ceviz ve bademin her biÂrinin 100 gramı ortalama 600-650 kalori verir. Oysa, kaÂyısı, incir, üzüm ve hurma gibi kuru meyveler protein ve yaÄŸdan fakir ve yalnız, ÅŸekerden zengindirler ve bunlardan her birinin 100 gramı, ortalama 250-300 kalori verir.
Görülüyor ki, kuruyemiÅŸlerle kuru meyveler araÂsından kalori açısından bir misli fark vardır. Bu da özelÂlikle kuruyemiÅŸlerin kapsadıkları yaÄŸdan ve sonra da proteinden ileri gelmektedir.
Åžu halde, zayıflama açısından, bu gibi yiyecekler anÂcak ara sıra ve az miktarda yenilmelidir. Özellikle yükÂsek kalori veren kuruyemiÅŸler…
Soğan ve Sarımsak :
SoÄŸan ve sarımsağın —ister taze, ister kuru— inÂsan saÄŸlığına çok yararlı yönleri vardır. Birçok hastaÂlıkların tedavilerinde kullanıldığı gibi, önlenmelerinde de etkilidirler. Zira, her ikisinde de kuvvetli bir mikrop öldürücü yetenek vardır. Yani, bir çeÅŸit antibiyotik göÂrevi görürler. Sarmısak ayrıca, tansiyonu düzeltir, kalÂbin düzenli çalışmasını saÄŸlar, kanı temizler, romatizma ve mafsal aÄŸrılarına iyi gelir. Sarımsağın diÄŸer önemli bir yararı da vücuttaki bütün salgı bezlerini çalıştırır ve bunun sonucu olarak genç, dinç ve saÄŸlıklı kalmayı saÄŸÂlar.
Gerek soÄŸan ve gerekse sarmısakta vitaminler ve mineraller bulunur. Ancak taze soÄŸan vitaminlerden, kuÂru soÄŸan ise mineral bakımından daha zengindirler.
100 gram taze soÄŸanın kalorisi 40, kurusunun ise 350 kaloridir. 100 gram sarımsağın kalorisi ise 90′dır. Genel olarak, bunlar yararlıdırlar ve özellikle kuru soÄŸan olÂmak üzere fazla yenilmedikleri takdirde ÅŸiÅŸmanlığa bir katkıları yoktur. Åžeker ve Tatlılar:
Karbonhidratlı gıdaların bileÅŸiminde deÄŸiÅŸik oranÂlarda olmak üzere ÅŸeker, niÅŸansta ve selüloz bulunur.
Åžeker, birçok meyvelerin veya bitkilerin sap ve köklerinden elde edilen Özsularından yapılır. Böylece, ÅŸeker, elde edildikleri kaynaklara ve kimyasal nitelikleÂrine göre tıp dilinde adlandırılmışlardır. Mesela, meyve ÅŸekerine fruktoz, üzüm ÅŸekerine glikoz, ÅŸekerkamışı veya pancar ÅŸekerine sakaroz, meme sütünde bulunan ÅŸekeÂre de laktoz denir.
Bizim çay, kahve veya tatlı ve reçel yaparken kulÂlandığımız beyaz ÅŸeker — toz veya kesme — saf ve yoÂÄŸunlaÅŸmış olarak ÅŸeker pancarından elde edilmiÅŸ ÅŸekerÂdir. Gerek bu ve gerekse meyve ve sebzelerde bulunan ÅŸekerler sindirim esnasında rahat ve kolayca kana kaÂrışır.
NiÅŸansta ise buÄŸday ve diÄŸer tahılların tanelerinde ve dolayısıyla unlarında bulunur. Böylece, patates ve piÂrinç ile undan yapılmış ekmek ve diÄŸer hamurlu yiyeÂceklerde niÅŸasta vardır. Sindirim esnasında enzimlerle niÅŸasta ÅŸekere dönüşür. Åžu halde, kullandığımız ÅŸekerle meyvelerdeki ÅŸeker, sindirim esnasında hemen ve kolayÂca kana geçerken, niÅŸansta önce ÅŸekere dönüşür ve daÂha sonra kana geçer.
100 gram ekmekte 5 gram, 100 gram balda 80 gram, hurmada 72, kirazda da 16 gram ÅŸeker vardır. DiÄŸer yiÂyecek ve içeceklerin 100 gramlarında ne kadar ÅŸeker veÂya niÅŸansta (yani karbonhidrat) olduÄŸunu öğrenmek için kitabımızın 13. bölümünde yer alan besin tablosuna bakmak gerekir.
YaÄŸdan sonra ÅŸekerin (karbonhidratların) yüksek kalori verdiklerini ve ÅŸiÅŸmanlattıklarını söylemiÅŸtik. ZaÂyıflama açısından önerimiz şöyledir: Gerek sabah kahvaltısmda ve gerekse günün muhtelif saatlerinde içtiÄŸiÂniz çay ve kahveler kalori vermezler. Ancak bunlara ilaÂve edilen süt, krema ve ÅŸeker kalori verir.
100 gram ÅŸeker 400 kalori, bir gram ÅŸeker ise 4 kaÂlori verir. Bizdeki kesnıeÅŸekerlerin bir tanesi 4,5-5 gramÂdır, (üreten fabrikaya ve kesnıeÅŸekerin büyüklüğüne göÂre). 2 kesmeÅŸeker, 9.-10 gram eder. TozÅŸekere gelince: Bir büyük çay kaşığı tozÅŸeker 5 gramdır. İki kaşık ise,-10 gram eder. Bunların verdikleri kaloriler şöyledir:
1 kesmeşeker — 5 gram = 20 kalori verir
 2 kesmeşeker = 10 gram = 40 kalori verir
 1 çay kaşığı şeker gram = 20 kalori verir
 2 çay kaşığı şeker = 10 gram = 40 kalori verir
Åžu halde, eÄŸer sabah dahil günde 6 bardak çay içiÂyor ve her bardaÄŸa 2 kesme veya 2 çay kaşığı tozÅŸeker ilave ediyorsanız, günde 240 kalori yalnız ÅŸekerden alıÂyorsunuz demektir. KuÅŸkusuz, daha fazla çay ve kahve içiyorsanız — ÅŸekerli olarak — çok daha fazla alıyorsuÂnuz.
Zayıflama rejimlerinde genel olarak ÅŸekersiz olmak üzere çay ve kahveye sınır konmaz, çünkü kalorileri yokÂtur. Bugün hiçbir zararı olmayan SAKARIN önerilmekÂtedir çay ve kahve için zayıflama rejimlerinde. SakariÂnin zararsız olduÄŸu kanıtlanmıştır. Bir adet sakarin tabÂleti 8 gram ÅŸekerin verdiÄŸi tadı verir.
Her ne kadar hiç kalori vermeseler de, çay ve kahÂve ile ilgili bazı bilgileri aktarmakta yarar vardır. KahÂvede, kafein vardır ve oranı kahvenin cinsinden cinsine deÄŸiÅŸir. Kafeinin fazla miktarda alınması, sinir sistemiÂni etkiler. Böylece, kalp ve sinir bozukluklarına neden olur. Çayda ise, tanen vardır. Bunun fazla açar. Bu nedenle ishalin (diyarenin) tedavisinde koyu çay önerilir.
DiÄŸer tatlılara gelince: Hamur tatlılarında hem ÅŸeÂker ve hem de hamurun kendisi (niÅŸasta), daha önce söyÂlediÄŸimiz gibi, sindirim esnasında ÅŸekere döner. Demek oluyor ki hamur tatlıları çift yönlü ÅŸeker saÄŸlarlar. DiÂÄŸer bir husus da, genellikle hamur tatlılarının içinde veÂya arasında yüksek kalorili ceviz, veya fıstık gibi madÂdelerin de bulunmalarıdır. Bu itibarla hamur tatlıları zayıflama rejimlerinde yoktur. Zayıflama rejiminde buÂlunanlar tatlı yemeyecekler mi sorusu sorulmaktadır. Yanıtımız olumlu, şöyle ki: Az ÅŸekerli muhallebi, sütÂlaç, jöleler, meyve salataları ve az ÅŸekerli meyve komÂpostoları yiyebilirler. KuÅŸkusuz her gün olmamak ÅŸarÂtıyla… Bunların hem kalorileri nispeten daha azdır ve hem de sindirimleri daha kolaydır.
Alkol:
Alkol elde ediliÅŸ kökenlerine göre iki çeÅŸittir. «MeÂtil» alkol, odundan yapılır, dolayısıyla diÄŸer iç/ilebilen alkole göre daha ucuzdur. Bu tür alkol sanayide ve yaÂkıt için boyalı ispirto yapımında kullanılır ve içilmez. İçildiÄŸi takdirde körlük yapar, zehirler ve öldürür.
DiÄŸer içilebilen alkol ise «Etil» alkoldür. Bu alkol ÅŸekerli meyvelerden veya niÅŸastalı hububattan yapılır. içilebilen bu saf alkolün bir gramı 7 kalori, 100 gramı ise 700 kalori, verir. Ancak, alkollü içkiler pek çok çeÂÅŸittir ve her birinin içinde saf alkol oranı çok deÄŸiÅŸiktir. Bunları yüksek alkollü ve hafif alkollü içkiler diye iki gruba ayırmak mümkündür. Mesela viskide alkol % 80′ dir. Rakıda °/o 70′dir. Bunlar yüksek alkollü içkilerdenÂdir. Åžaraplarda ise, cinslerine göre % 12 ile % 20 arasında deÄŸiÅŸir. Birada ise, alkol oram % 5′tir. Bunlar da hafif alkollü içkilerden sayılırlar.
İşte içkiler arasındaki bu deÄŸiÅŸik alkol oranları neÂdeniyle, aynı miktarda da olsalar, alkollü içkilerin kaÂlori deÄŸerleri aynı deÄŸillerdir. (Alkollü içkilerin, alkol oranları ve verdikleri kaloriler, kitabımızın 13′üncü böÂlümünde yer alan tablo Il’de gösterilmiÅŸtir).
Alkolün, az miktarı yararlı, fazlası ve özellikle yükÂsek oranlısı saÄŸlığa zararlıdır ve zehirleyicidir. Yüksek oranlı alkol, fazla ve sürekli alındığında beynin yanı sıÂra karaciÄŸer, böbrek ve diÄŸer organların hastalıklarına ve hatta ölüme neden olmaktadır. Bu duruma «Alkol ZeÂhirlenmesi» denir ve bu alkol düşkünlüğünün sonudur.
Alkolü, saÄŸlık açısından sonra ÅŸimdi de zayıflama açısından ele alalım. Kalorisi nispeten düşük ve az mikÂtarda alkolün ardısıra alınmasının etkisi hafif ve geçiÂcidir. Bu ÅŸekilde alman alkolün vereceÄŸi kalorinin de fazla önemi yoktur. Mesela, arasıra içilen bir su bardağı biranın ortalama kalorisi 100-115 kaloridir. Bu 100 gram ekmekten, 100 gram etten ve 100 gram peynirden daha azdır.
Rakıya gelince, iÅŸ deÄŸiÅŸir. Önce rakı mide salgısını artırır ve iÅŸtahı açar. Dolayısıyla daha fazla yemek ye-dirir. Rakı ile ilgili bir husus da, rakıyı, bol ve çeÅŸitli mezeler yiyerek, içmek de yerleÅŸmiÅŸ bir gelenektir, bizde. 100 cc. rakı 250 kalori, 50 cc. ise 125 kalori verir. Bir su bardağı 240 cc, bir limonata veya viski bardağı ise 200 Cc. dır. Åžu halde bir limonata bardağının dörtte biri 50 cc. bizim rakı ÅŸiÅŸeleri 700 cc. İlktir ve genel olarak içÂkili yerlerde bir ÅŸiÅŸeden 14 tek çıkarırlar, yani 50 cc.’hk tek. Ne var ki, bu gibi lokallerde bardağı evvela buzla doldururlar ve sonra rakıyı, ki fazla görünsün diye.
Åžu halde, bize göre özellikle yaÄŸlı ve ÅŸekerli yiyeÂcekleri kısarak (azaltarak) haftada bir veya iki akÅŸam alınacak 50 cc.’lik rakının vereceÄŸi 125 kalori fazla önemli sayılmaz. Yeter ki mezesiz olsun. Zira, mezelerin verdikleri kalori toplamı rakmmkinden kat kat fazladır. KuÅŸkusuz, zayıflamayı arzulayan kiÅŸinin rakıyı bırakmaÂsı idealdir. Ancak, daha önce de belirttiÄŸimiz gibi, inÂsanları alıştıkları ÅŸeylerden tamamen ayırmak uzun sürÂmeyeceÄŸi gibi, tepkileri de olur. Onun için biz geçici kıÂsıtlamayı, daha sürekli olmak ÅŸartıyla daha kalıcı ve baÅŸarılı kabul etmekteyiz. KuÅŸkusuz bu önerimiz, bir alışkanlık gereÄŸi rakıyı bırakamayacaklaradır. Evet, hafÂtada 2 gün —50 veya 100— ce.’den fazla olmamak ve ilave mezeler yerine normal yemekle içmeye karşı deÂÄŸiliz.
