Sağlık

HARDAL. Brassica nigra ve Brassica alba'mn uçucu yağlar kapsayan tohum­larından elde edilen bir maddedir. Özel tadı ve uyarıcılığından, deri ve dilde, karşı tahriş olayında yararlanılır. HARDAL GAZI. I. Dünya Savaşı'nda, kükürtlü hardal, zehirli bir gaz olarak kullanılmaktaydı. 20 yıl sonra, hardalın azotlu türevlerinin kanser tedavisinde kullanılabileceği anlaşıldı. Bu maddenin hücrelere etkisi,...

(Sanrı). Halüsinas-yonlar, illüzyon ya da delüzyon'lavla ka­rıştırılmamalıdır. İllüzyon, algılama du­yusu bozukluğudur: Kişi, gerçekte olan bir şeyi yanlış yorumlar (örneğin, kapıya asılı bir bez parçasını hortlak sanır). Delüzyonda ise, kişiye özgü, başkaların­ca kabul edilmeyen bir inanç vardır: Örneğin, kişi kendini Napolyon sanır. Halüsinasyon, yanlış duyu varlığıdır: Ki­şi, başkalarının ortada bulunmadığını id­dia...

HAFIZA KAYBI. Belleğin kısmen ve­ya tamamen kaybolması. (Belleğin tama­men kaybolması pek düşünülemez, çün­kü bellek olmadan hiçbir zihinsel fonk­siyon görülemez). En sık rastlanan bi­çimi, kelime veya adların unutulması olan, verbal amnezidir. İhtiyarlıkta ve beyin hücrelerini yıkan direkt hastalıklar veya dolaylı olarak (örneğin, arterioskleroza bağlı olarak) beyin hücrelerinin kan­lanmasının azaldığı hallerde, amnezinin...

Hafıza bozukluklarının neden­leri, genellikle şöyle sınıflandırılabilir. 1. Başka konularla uğraşmaktan ötürü, bir konuyu yanhş algılamak (genellikle, nevrozlarda (bkz.) görülür. 2. İhtiyarlık, beyin damarlarının sertleş­mesi, bakyeriyel ya da diğer toksinlerle zehirlenme sonucu beyinde yapısal bo­zuklukların ortaya çıkması; frengi, kar­bon monoksit ve alkol zehirlenmelerinde (bkz. Korsakoff Sendromu) görülür. 3. Histeri: Nörotik...

GÜNEŞ ÇARPMASI (Sıcak çarpması). Son zamanlara kadar, güneş çarpmasıy­la, sıcak çarpması ayrı iki durum kabul edilmekteydi. Bu görüşe göre: Tropikal iklimlerde de Kuzey Avrupa'da çelik fı­rınları çalışma koşularında da sıcak çarpmasının nedeni, çevresel aşırı sıcak­tı. Güneş çarpması ise, inanışa göre,güneş ışınlarının, baş veya omuriliğe et­kisiyle oluşurdu. Aslında, böyle bir du­rum...

GUATR. Boyunda bulunan tiroid bezi­nin şişmesidir. Guatr, nedenlerine göre sınıflandırılır: 1. Basit guatr'da, tiroid bezinin aşın veya normalden az çalış­ması, ya da habislik söz konusu değil­dir; 2. Habis guatr; 3. Hipotiroidizme (tiroid bezinin normalden az çalışması­na) bağlı guatr; 4. Hipertiroidizme (be­zin aşırı çalışmasına) bağlı guatr. 1. Basit Guatr: Nedeni: Besinlerde iyot azlığıdır....

Gripin Nedeni: Miksovirüslerden olan, in­fluenza A, B ya da C enfeksiyonudur. Belirtileri: Ani olarak, yüksek ateş, titreme, baş, kemik ve kas ağrısı, önce­leri kuru ve sonraları balgamlı olan ök­sürükle başlar. İkincil bakyeriyel bir en­feksiyonun eklenmesi halinde, grip, bronkopnömoni ya da pnömoniye dönü­şebilir. Genellikle, depresyon hali, in-fluenzaya eşlik eder. Tedavi: İkincil...

GRANÜLASYON DOKUSU. Bir yara­nın iyileşmesinin başlangıcında, yara yü- GREGORY KARIŞIMI zeyinde, fibroblast ve endotel hücrele­rince meydana gelen dokudur: Kırmızı kadifeyi andırır ve enfeksiyona karşı kuv­vetli direnci vardır. İyileşme ilerledikçe, bu doku sonunda, deriyi yapacak epitel hücrelerince kaplanır. Endotel hücreleri, ufak kan ve lenf damarlarını yaparlar, fibroblastlar da ilerde büzülüp yara izi­ni...

GÖZLÜK. Gözde, gözlük kullanılmasını gerektiren dört çeşit kırılma bozukluğu vardır: Miyopi (uzağı görememek), hi-permetropi (yakını görememek), astig­matizm ve presbiyopi. Miyopi'nin (bkz.) nedeni, gözün ışınları çok fazla kırması sonucu, görülen cismin görüntüsünün re­tina önünde olan bir odak noktasında oluşmasıdır: Bunun sonucu, bulanık gö­rülür. Miyopi, genellikle okul çocuğun­da görülen bir göz bozukluğudur;...

GÖZ BOŞLUĞU (Orbita). İçinde gözün yerleşmiş olduğu kafatası girintisi nea kenarı arasındaki açıda bulunan ve Schlemm kanalı yoluyla toplardamarla­ra uzanan ince kanallara akar. Bu ka­nalların tıkanması, ya da sıvı salgısının aşırı olduğu hallerde, göz küresi içi ba­sınç yükselir. Belirtileri: Akut baş ağrısı, hasta taraftaki şiddetli ağrıya bazen eşlik eden bulantı, kusma...

GÖZ. Gözler, görme organıdır; yakla­şık olarak 2,5 cm. çapında olup, kafa­tasındaki göz çukuru içinde bulunurlar. Gözleri, yuvalan içinde oynatan, dış okü­ler kaslar (göz çukuru arkasından, göz yuvarlağının üst, alt ve yanlarına yapı­şan dört düz —rektus— kası) ve iki oblik (çapraz) kastır. Alt oblik kas, göz çukuru tabanının iç ön bölümünden,...

(Toraks). Göğüs boşluğunda, kalp ve akciğerler vardır, içinden, ye­mek borusu geçer. Göğüs duvarlarını destekleyen kaburgalar (her iki yanda, 12'şer adettir), arkada omurgaya ve ön­de üst 7'si de, göğüs kemiğine bağlıdır. Kaburgaların arasinda, kaburgalararası kasları, sinirleri, atar ve toplardamarlar vardır. Göğüs duvarını, dışta deri, iç yüzdeyse, parietal plevra kaplar. Göğüs­le karın...