Yazar: yonca

BÖCEK SOKMALARI
Çevremizde en çok rastlanan böcek cinsleri, yaban arıları, karıncalar, bit, sivrisinek ve pire­lerdir.
Bilinmesi Gereken
Tüm böcek sokmaları bazen şu etkileri yapa­bilir:
• Çok sık görülen alerjik reaksiyonlar (bunlar duruma göre basit ürtikerden öldürücü anafilaktik şoka kadar gidebilir);
• Bazı böceklerin sokmasından ileri gelen ze­hirlenme;
• Sürenfeksiyon (iğne yeri çeşitli mikroplar için giriş kapısı olabileceğinden) ve bunun yanında bazen kaşımadan oluşan lezyonlar, akıntılar veya tetanos;
• Boğulma (özellikle iğne yeri, boğazın yakı­nında ise).Yara bir antiseptikle (dörtlü amonyum so­lüsyonu), eğer yoksa alkol, amonyak veya sirke ile dezenfekte edilmelidir.
Genel reaksiyon, kırıklık, sararma, heyecan, terleme, şişme, solunumun sıklaşması, nabzın hızlanması hâllerinde:
• Kişi yere yatırılmalı
• Doktor çağrılmak (antihistaminik veya kortikoid yazacaktır)

• Hasta kontrol edilmelidir.
Ağız içinde olabilecek sokma hâlinde:
• Derhal doktor çağrılmak, yoksa yaralı aci­len hastaneye kaldırılmalıdır.
• Hasta kontrol edilmeli.
• Ağızdan ağıza yapay solunuma hazır olun­malıdır.
Birkaç sokulma hâlinde:
• Yaralı yere yatırılmalı
• Doktor çağrılmak
• Her yaraya ayrı ayrı tedavi uygulanmalıdır. Sivrisinek sokmalarının yaptığı kaşıntıları din­dirmek için yara üstüne antiseptik bezle yavaş yavaş basılabilir, eğer yoksa sirke, alkol veya kolonya uygulanabilir.
Pirelerin yaptığı kaşıntıları dindirmek için an­tiseptik karışım veya kremler kullanılmalıdır. Saç bitlerine karşı mücadele etmek için saç, in-sektisit losyonla temizlenmeli, DDT gibi ze­hirli maddeler kullanılmamalıdır. Vücut bitlerine karşı mücadele etmek için de, insektisit losyonlar kullanılmalı, vücudun faz­la tüylü yerleri tıraş edilerek permanganat banyosu yapılmalı ve elbiseler dezenfekte edilmelidir.
Pubis bitlerine karşı mücadele için pubis böl­gesi mutlaka tıraş edilmek, benzin, terebentin esansı ve cıvalı maddelerle friksiyon yapılma­lıdır. Korunma
• Dış korunma çareleri: Böceklere karşı DDT veya başka haşere ilâçları sıkılmak ve ba­taklıklarla durgun su birikintileri kurutul­malıdır.
• Kişisel korunma çareleri: Böceklerin ev içi­ne girmesini önleyecek donatım yaptırılma­lı (pencere ve kapılara tel ağlar veya sinek­likler vs.), dışarda satılan haşere ilâçları kul­lanılmalıdır.

BOĞULMA
Boğulma, vücudun dokuları için yeterli oksijen bulunmadığı zaman ortaya çıkan ve oldurucu olabilen bir durumdur Bu durum, solunan ha­vada yeterli miktarda oksijen bulunmayışın­dan ve solunum sistemindeki bir genel bozuk­luk ya da yaralanmadan kaynaklanabilir Solunum ve kalp hareketlerinin durmasıyla or­taya çıkan duruma asfıksı denir En sık rastla­nan asfıksı nedeni suda boğulmadır insan, ak­ciğerleri ancak havada gaz şeklinde bulunan oksijeni alacak şekilde yapılmış olduğundan suda boğulur Çunku suda çözünmüş oksijeni alıp kullanamaz Akciğerlere suyun kaçması hâlinde alveollerın hava ile irtibatı kesilir Hava yollarını tıkayan yabancı cisimler ve ba­zı hastalıklar da asfıksıye sebep olabilir Difte­ri (Croup), larenks odemı, solunum yolunun tümörleri ve astım bu hastalıklar arasında sa­yılabilir.
Gaz zehirlenmeleri de asfıksı nedenidir Özel­likle iyi yanmayan sobalardan, açık kalan gaz ocaklarından çıkan karbon monoksıt (CO) ga­zı ile zehirlenmelerde sık rastlanır Asfıksı olayında kandaki oksijen yetersiz kal­dığından ilk belirti olarak nabız ve solunum süratlenir, temiz hava ihtiyacı artar Daha son­ra kan basıncı artar ve başın çatlayacakmış gibi ağrımasına neden olur Deride kan damarların­daki oksijen azlığına bağlı olarak sıyanoz dem­len morarma başlar Daha sonra soluk alama ma, bilinç kaybı ve kasılmalarla (konvulsıyon) olum meydana gelir.

Tedavi, asfıksı nedenine göre yapılır Kalp atışlarının devamı ve bol oksijen verilmesi, ilk yapılacak yardımdır Sunî solunum ve kalp masajı, hayat kurtaracak girişimler olarak he­men herkesin öğrenmesi ve uygulaması gere­ken ilk yardım tedbirleridir.Asfıksı (boğulma) ile sonuçlanabılen birçok durumdan bazıları şunlardır.
nucu oluşan şişmeler yüzünden solunum yolu tıkanmış olur.
• Yastıklar ya da plâstik çantalarla boğulma
• Hava geçıtlerındekı akıntı
• Asılma ya da boğulmayla soluk borusunun sıkışması
• Toprak ya da kum inmesi, bir duvar ya da korkuluğa sıkışma veya kalabalıkta ezilme sonucu goğus ezilmesi
• Akciğerlerin yaralanması
• Goğus kafesinin yaralanması (örneğin goğuste bir delinme)
• Düzenli solunumu engelleyen hastalıklar.

BİLİNCİNİ YİTİRMİŞ KAZAZEDE GENEL TEDAVİ
Kazazedemn solunum yollarının açık oldu­ğundan emin olunuz.Gevşek, takma ya da protez dişlen çıkarıp kazazedemn ağzında­ki kan ya da kusmuğu temizleyiniz Boyun göğüs ve beldeki sıkı elbiseleri gevşetiniz.
• Solunum zorlaşır ya da durursa hemen ya­pay solunuma başlayınız.
• Kazazedemn bilincim yitirme nedenim be­lirlemek için kazazedeye iyi bir muayene uygulayınız.
• Ciddî yaraları ve kırıkları tedavi ediniz.
• Cevap verme seviyesini saptayınız, nabzı ve solunum hızını denetleyip gözlemlerini­zi kaydediniz.
• Eğer kazazede normal soluk alıyorsa iyileş­me konumuna getiriniz.
Dikkat: Eğer omurilikte herhangi bir yaralan­ma olasılığı varsa, solunum guçluğu çekiyorsa kazazedeyi hareket ettirmeyiniz.
• Kazazedeyi bir battaniye ile örtünüz ve mümkünse altına da bir battaniye koyunuz.
• Hastaneye kaldırılması gecikirse cevap veriş seviyelerim, nabzı ve solunum hızını 10 da­kika arayla denetleyip doktor ıçm yazılı bir rapor tutunuz.
Sakın bilinçsiz kazazedeye ağızdan herhangi bir şey vermeyiniz.
Sakın kazazedeyi yalnız bırakmayınız Eğer kazazede yemden kendine gelirse güvence ve­rip gözleyiniz, kazazedeye bir doktora gitmesini öneririz.

BİLİNCİNİ YİTİRME KAZAZEDE
Bilmemi yitirmek, beymn görevlerindeki bir aksama sonucu olur Bu durumun ağırlığı, ka­zazedenin ses ya da dokunma gibi uyarılara verdiği cevaplara bakılarak ölçülür. Kazazedenin durumundaki her değişikliği not etmek önemlidir çünkü, sonunda uygulanacak tedaviye yon vereceklerdir Bir kazazede ya iyileşerek ya da fenalaşarak aşağıda özetlenen aşamalardan geçebilir.
Mümkünse doktora ya da ambulans persone­line, uyarılara cevap verme seviyeleri hakkın­da bir rapor verilmelidir Eğer yalnızsanız bu rapor, kazazedeyi ya da kazazedeleri tedavi edip yetkili yardımın gelmesini beklemeye başlayıncaya kadar beklemek zorundadır. Et­rafta bulunan kimse varsa, sız kazazedeyi yada kazazedeleri tedavi ederken raporun tutul­masında ondan yararlanmak da mümkündür.
İlk Yardım
Durumun sebebim anlamak ve onu mumkun olduğu kadar çabuk tedavi etmek. Tıbbî yar­dım isteyiniz ya da hastaneye sevkı sağlayı­nız.

Bilinç Yitirme Nedir?

Vücudun hareketleri ve işlevleriyle cevap ver­me seviyelerini sinir sistemi yönetir. Yarı bilinçlilik ya da bilinçsizlik, beynin normal faaliyetlerinde kazazede için tehlikeli olabilecek bir kesiklik olduğunu gösterir. Bilinç kaybının birçok sebepleri vardır, en yaygınları, kafa yaralanmaları, bayılma, kalp krizleri, bey­in sarsıntıları, boğulma, sara, şok, zehirlen­me, çocuk nöbetleri ve şeker hastalıklarıdır

Bilinç kaybı kişinin istem dışı olarak çevresiyle olan iletişimini sıfıra indirgemesi çevresiyle iletişim kurmasının mümkün olmadığı durumlara denir. Bu durumun değişik birçok nedeni vardır. Son derece ciddiye alınması gereken bir durum olmakla birlikte hemen tedavi altına alınması gerekmektedir. Zira böyle bir durumda kişiyi tokatlayarak, sarsarak, su dökerek vb. gibi durumlarda bulunarak bilincini yerine getirmek mümkün değildir. Bu gibi davranışlar fayda değil kişiye tam tersi zarar verebilir. Böyle durumlarda bilinçli davranılarak en yakın sağlık kurumuna başvurmak gerekmektedir.

Bilinç Kaybına Neden Olan Durumlar Nelerdir?

Bilinç kaybı son derece önemli bir sağlık durumu olmakla birlikte pek çok sebebi de bulunmaktadır. Bunlardan birkaçını sayacak olursak;

• – Sara ve şeker hastalığı gibi hastalık durumlarında
• – Başa dışarıdan gelebilecek herhangi bir darbe ya da yaralanmalar
• – Vücuttaki kanın beyne ulaşmasına engel olabilecek durumlar
• – Temiz havanın akciğerlere gitmesini önleyici, kirli hava ya da bulunulan ortamdaki oksijen azlığı vb. durumlar.
• – Beyin kanamasının meydana gelmesi
• – Kan şekerinin aşırı derecede düşmesi veya yükselmesi

Yapılması Gerekenler Nelerdir?

Bilinç yitimi durumunda hasta öncelikle en yakın sağlık kurumuna götürülmelidir. Burada hastanın en önce hayatta kalmasını sağlayıcı tedavi yöntemleri olan solunum, böbrek ve diğer organların fonksiyonları, kan şekeri gibi durumların sağlıklı işleyebilmesi durumu kontrol altına alınmalıdır. Daha sonra ise bilinç yitiminin nedeninin ne olduğu saptanmalı ve o yönde bir tedavi uygulanmalıdır.

BEYİN SARSINTISI BELİRTİLERİ VE GÖRÜNTÜLERİ
Anı ve kuvvetli baş ağrısı
Tok ve tekleyen bir nabız
Kazazede şuursuz ve şaşkındır, endişeli ve ağlıyor olabilir.
Sersemlik ve muhtemelen kendinden geç me hâli
Sarsıntının derecesine göre şu fiziksel eksiklik­lerden bin ya da daha çoğu da görülebilir.
Ağız felci Ağzın bir köşesi aşağı düşer, ora­dan salyalar akar ve konuşma bozulabilir.
Kol ve bacakların birinde ya da ikisinde bir den ve vücudun bir tarafında güçsüzlük ve duyarlılık eksikliği
Derisi sıcak ve kuru olan kızarmış bir yüz
Gözbebeklerinin açıklığı farklı olabilir
İdrar ve dışkı kontrolü kaybı vardır İlk Yardım
Genel olarak bir beyin sarsıntısı için ilk yar­dım yararlıdır Her an hastanın kendinden geçme durumuna girmesine ve derinleşmesine hazırlıklı olunuz. Gerekiyorsa solunum yolla­rını açık tutup, yaşama döndürme çalışmaları­na başlayınız Mumkun olduğu kadar kısa za manda hastaneye kaldırılmasını sağlayınız.

BAYILMALARDA İLK YARDIM
Kazazedeyi, yerçekiminin beyne kan akışını artırmaya yardımcı olabileceği bir konuma getırınız.
• Kazazede sallanıyorsa bir yere oturtup başı dizleri arasına gelecek şekilde eğilmesine yardımcı olarak, derin nefes almasını tavsi­ye ediniz.
• Eğer törende ya da kalabalıkta ayakta duru­yorsa, kazazedeye bacak kaslarını ve ayakparmaklarını açıp kapayarak dolaşıma yar­dımcı olmasını tavsiye ediniz.
• Eğer kazazede kendinden geçmiş, fakat normal nefes alıyorsa, bacakları yukarı kal­dırılmış olarak yatırınız ya da iyileşme ko­numuna getiriniz Solunum yolunu açınız.
• Solunuma ve dolaşıma yardımcı olmak için boyun, goğus ve beldeki sıkı giysileri gevşe­tiniz.
• Kazazedenin bol temiz hava almasını mut­laka sağlayınız, temiz hava cereyanı olan bir yere yerleştirip yuzune hava yelpazele­yiniz Gerekiyorsa, kazazedeyi gölgeye alı­nız.
• Kazazede düşmüşse, vücudunda yara olup olmadığını kontroldan sonra varsa tedavi edmız.
• Solunum hızını, nabzını ve cevap verme se­viyelerim 10 dakika aralıklarla kontrol edi­niz.
• Kazazede kendine gelirken moral veriniz, yavaş yavaş oturur duruma getiriniz Eğer kazazedenin durumundan kuşkuluysanız, tıbbî yardım isteyiniz.
• Sakın kazazedeye iyice kendine gelene ka­dar ağızdan hiçbir şey vermeyiniz, iyileştik­ten sonra da sadece birkaç yudum soğuk su verebilirsiniz.
• Kazazedeye kesinlikle alkol vermeyiniz.

BAYILMA
Bayılma, bilincin kısa bir sure için kaybedilişidir. (genellikle birkaç dakikadan fazla sürmez) Kanın beyne akışının yavaş yavaş azalmasın­dan kaynaklanır. Genellikle iyileşme hızlı ve tam olur.
Bir ağrıya ya da korkuya gösterilen sinirsel bir reaksiyondur, duygusal bir rahatsızlık, bıtkm-lık ya da açlık sonucu da olabilir Bununla bir­likte uzun sure vücudun hareketsiz kalmasın­dan kaynaklanan bayılmalar da yaygındır. Kas hareketsizliği sebebiyle vücudun alt kısımla­rında ve bacaklarda çok kan toplanır, böylece de dolaşımın gen kalan bolumu için kalan kan miktarı azalmış olur Belirtiler ve Görüntüler Şok başlangıcındaki belirti ve görüntüler aynı­dır, fakat,
• Nabız yavaş ve zayıf olacaktır. (bu önemli ipucudur)
• Kazazede çok solgun olabilir.