SEDYELER
Bunlar ciddî bir şekilde hasta ya da yaralı olan kazazedelerin ambulansa ya da benzerî bir sığmağa taşınırken daha fazla zarar görme riskini azaltmak için kullanılır. Genel olarak kullanılmakta olan değişik sedyeler vardır. Standart sedyeler, direkle kumaştan oluşan sedyeler, katlanır sedyeler, ayarlı sedyeler, taşıma çarşafları, taşıma sandalyeleri, tekerlekli yataklar, Neil Retson sedyeleri, bağlanır sedyeler. Sedyelerin çoğu yaralı kazazedeleri taşımak için kullanılır. Ve omurga kırığı ihtimali olan kazazedeleri tahta koymadan taşıyabilecek kadar dayanıklı olmalıdırlar. Bütün gereçler, kullanılmadan önce denetlenmelidir. Bir sedyenin, kazazedenin ağırlığını çekebilecek sağlamlıkta olduğunu anlayabilmek için bir kişi sedyeye yatmalı ve sedyenin her ucu sırayla kaldırılmalıdır. Sonra da her iki ucu aynı zamanda kaldırılabilir.
Dikkat: Eğer mümkünse bu uygulama ambulans istasyonundan ayrılmadan önce ve kazazedenin görmediği bir yerde yapılmalıdır
Yazar: yonca
-

SEDYELER
-

SANDALYE YÖNTEMİ
SANDALYE YÖNTEMİ
Ciddî yaraları olmayan, bilinci yerinde bir kazazede, merdivenlerden aşağı ya da yukarı ya da dar geçitlerden taşınacağı zaman, bildiği mız sandalyeye oturtularak ıkı kışı tarafından taşınabilir. Bununla birlikte taşımaya başlamadan önce geçilecek yol, kalkmış halı vb engellerden ya da tehlikelerden arınmalıdır.
• Sandalyeyi, kazazedeyi taşıyabilecek kadar dayanıklı olduğundan emin olmak için kontrol ediniz, sonra da kazazedeyi üzerine oturtup geniş bantlarla güvenceyi sağlayınız. Biriniz sandalyenin önünde, öbürü de arkasında olmak üzere yüz yüze dönünüz.
• Sandalyenin arkasındaki kişi sandalyenin arkasıyla kazazedeyi, diğeri de sandalyenin ön ayaklarından tutmalıdır. Kazazedeyi güvenli bir şekilde yerleştirmek için sandalyeyi geriye doğru eğerek birlikte kaldırmalıdırlar.
• Kazazedenin yüzü ileri dönük olarak dar geçitlerden ya da merdivenlerden aşağı taşıyabilirsiniz.
Eğer geçit ya da merdivenler yeteri kadar genişse her ikiniz de yüzünüzü sandalyeye dönerek biriniz arkadan, öteki de sandalyenin ön bacaklarından tutabilirsiniz.
SANDALYE YÖNTEMİ -
İTFAİYECİ KALDIRIŞI
İTFAİYECİ KALDIRIŞI
Bu yöntem, bir elinizin boş kalmasını istiyorsanız, bilinci yerinde olan ya da olmayan çocuk veya ağır olmayan yetişkin kazazedeler için kullanılır.
• Kazazedenin ayağa kalkmasına yardımcı olunuz. Eğer kazazedenin bilinci yerinde değil ya da ayağa kalkamıyorsa kazazedeyi yüzükoyun yatırıp başucunda ayakta durunuz Kollarınızı kazazedenin koltuk altlarından geçirerek, kazazedeyi önce dizleri, sonra da ayaklan üzerine kaldırınız.
• Kazazedenin sağ bileğinden sol elinizle tutunuz. Başınız kazazedenin uzanan sağ kolunun akma, omuzunuz da karnının alt kısmına gelecek şekilde eğiliniz,kazazedeyi yavaşçacık omuzlarınızın üzerine düşmeye bırakınız. Sağ kolunuzu kazazedenin bacaklarının arasına ya da bacaklarının etrafına dolayınız.
• Ağırlığı sağ omuzunuza alarak, ayağa kalkıp kazazedeyi yavaşça ıkı omzunuzun üzerine doğru çekiniz. Kazazedenin sağ bileğini sağ elinize geçirerek sol elinizi serbest bırakınız. -
SÜRÜKLEME YÖNTEMİ
SÜRÜKLEME YÖNTEMİ
Bu yöntem, kazazedenin yerden kaldırmadan çekilmesinden ibarettir Bu yöntem, kazazedenin ayağa kalkacak durumda olmadığı ve hemen tehlike kaynağından uzaklaştırılması gerektiği hâllerde kullanılmalıdır.
• Kazazedenin kollarını göğsünde çapraz katlayınız ve kazazedenin başucuna çomelımz Ellerinizi kazazedenin omuzları altına yerleştirip koltuk altlarından kavrayarak kazazedenin başını ön kollarımzm üzerine alınız.
• Kazazedeyi yerde çekiniz.
• Eğer kazazede, bir ceket ya da palto gıymış-se düğmelerim açıp başının altına doğru çekmız Başı, giydiğinin üzerinde kalacak şekilde çekiniz leklerınızden ve arkadaşınızın sağ bileğim de serbest kalan elinizle tutarak bir oturak yapıp eğiliniz.
• Kazazedeye kollarının birim birinizin, ote-kını diğerinizin boynuna sararak ellerinizin üzerine oturup taşıma boyunca kendim öyle tutmasını söyleyiniz
• Birlikte kalkınız, dıştaki ayaklarınızla yürümeye başlayıp uygun adımlarla yürüyünüz -
KAZAZEDELERİN KALDIRILMASI
KAZAZEDELERİN KALDIRILMASI
Bu çok önemlidir ve eğer doğru yapılırsa çok ağır kazazedeler bile incinmelere yol açmadan kaldırılabilir Bununla birlikte çok ağır şeyleri kaldırmaya kalkışmamalı ve orada bulunanlardan yardım isteyerek, kendinize zarar vermekten kaçınmalısınız.Kaldırmanın ıkı prensibi vardır Birincisi, vücudun en kuvvetli kaslarım kullanmalısınız, bunlar uyluk, kalça ve omuz kaslarıdır, ıkıncı-sı de, ağırlığı vücudunuza mumkun olduğu kadar yakın tutunuz.
Kaldırmak için gerekli duruşu almak çok önemlidir Kalıcı, dengeli ve sağlam bir duruşu sağlamak için ayaklar rahat bir şekilde yere basmalıdır. Sırtınızı ve başınızı dik tutun, kazazedeyi, ağırlığını omuzlarınıza bindirecek şekilde kendinize yakın tutunuz Kavramayı kuvvetlendirmek için elmızm tümünü kullanınız. Kazazede kaymaya başlarsa, duşuşunu engellemeye çalışarak kendi sırtınızı incitmeyiniz Kazazedenin, yaralı kısmına fazla bir zarar vermeden yavaşça ve hafifçe yere düşmesine izm veriniz Bir şeyi kaldırırken sırtınızı dik tutunuz ve gerekirse dizlerinizi kırınız. -
Kazazedeyi doğru tutma şekli
TUTMA
Kazazedenin rahatını, güvenliğim ve ıyı koşullarda olmasını sağlamak ilk görevleriniz arasındadır ve daima dikkatsiz tutma ve taşıma yüzünden durumu daha da kotu yapmamaya dikkat ediniz Unutulmaması gereken en önemli kural şudur.Hayatî bir tehlikeyle karşı karşıya olmadıkça ya da uzman, yardıma hazır durumda bulunmadıkça ağır yaralı veya hasta hır kişiyi hiçbir zaman hareket ettirmeyiniz.TUTMA Kazazedeyi rahat bırakmak, yardım istemek ve ilk yardım tedavileri sağlamak daha iyidir Eğer kazazedenin hayatı yangın, yıkıntı ya da zehirli gaz yüzünden tehlikedeyse kendinizi tehlikeye atmadan kazazedeyi oradan mümkün olduğu kadar çabuk uzaklaştırınız Böyle bir durum yoksa ve özellikle kazazede kendinde değilse, kazazedeyi taşıma girişiminde bulunmadan önce çabuk bir muayene uygulamak önemlidir.Kazazedelerin taşınmasında, elle ve sandalyeyle taşıma, battaniye ve sedyeler gibi bir ya da daha çok yardımcının desteğini gerektiren taşıma yöntemleri vardır Kullanılan yöntem şunlara bağlıdır Yaranın özelliği ve ağırlığı, yardımcı sayısı ve mevcut olanaklar, kazazedenin yapısı, sığınağın uzaklığı, gidilecek yol Eğer yardım mevcutsa, kazazedeyi kendi başınıza kaldırmaya hiçbir zaman kalkışmayınız Kendinde ise kazazede de dahil, ilgili herkesin ne yapacağını ve sız başlamadan onların ne yapmak zorunda olduklarını bildiğinizden mutlaka emin olunuz ve her aşamadan önce bir hazırlayıcı sözlü talimat veriniz Eğer kazazede hastaneye kaldırılacaksa, yarası hafif ya da sadece kollardaysa, kazazede arabayla götürülebilse de, bir ambulans sağlanmalıdır. Hangi ulaşım yöntemi kullanılırsa kullanılsın, amaç daima aynı olup, kazazedeyi gideceği yere zarar görmeden ya da rahatsız etmeden ulaştırabilmektir.Mümkün olan her yerde kazazedenin içinde bulunduğu durum değiştirilmemek ve genel durumu sonuna kadar dikkatle izlenmelidir.
-
YARALI TAŞIMA
YARALI TAŞIMA
Kazazedenin olay yerinden alınıp, daha gu-venlı olan başka bir yere, evine veya hastaneye taşınması işlemidir Taşıma, mümkün olan süratle ve eldeki imkanları en ıyı şekilde kullanarak yapılmalıdır Taşımada kullanılacak olan aracın en sen olanı tercih edilmeli ve elde ne kadar kışı varsa onlardan yararlanılmalıdır
• Taşıma sırasında solunumun engellenmesi, kanama ve şok gibi hayatı tehdit eden haller tedavi edilmeli.
• Hasta, sedye, ambulans vs gibi araçta yatırılarak taşınıyorsa rahat ettiği pozisyonda taşınmalıdır Örneğin, karnında şiddetli ağrısı olan bir hasta, yan yatarak belini one doğru eğer, dizlerim karnına doğru çekmek suretiyle rahat eder Hastanın bu pozisyonda kalmasında bir sakınca yoksa, pozisyonunu bozmamalıdır
• Taşınma sırasında kazazedeye, mumkun olduğu kadar sakın bir şekilde güler yüzle muamele edilmelidir.
• Çevrede bulunan hasta yakınlarını teskin ederek uzaklaştırmak, hastanın moralinin bozulması önlenmelidir.
• Çevrede bulunan araç ve gereçlerden azamı oranda yararlanmalıdır.YARALI TAŞIMA -
YUKARI KALDIRMA ASKILARI
YUKARI KALDIRMA ASKILARI
El kanıyorsa, komplikasyonlu göğüs yaralan varsa ya da omuz yaraları mevcutsa, eli ve ön kolu yeterli yükseklikte tutmak için bu askılar kullanılır.
• Kazazededen, oturup yaralı kolu tutmasını isteyiniz. Önkolu, parmak uçları omuz üzerine gelecek şekilde göğüste çaprazlayınız.
• Önkolun ve elin üzerine, bir ucu dirseğin iyice ötesine, üst ucu da sağlam taraftaki omuzun üzerine gelecek şekilde açık bir bant yerleştiriniz.
• Önkolu yine tutarak bandın tabanını, elin, önkolun ve dirseğin altından dolaştırınız.
• Alt ucu, sırttan dolaştırarak sağlam omuzun önünden geçiriniz.
• Gerekirse yavaşça askının yüksekliğini ayarlayıp, balıkçı düğümü kullanarak sağlam taraftaki köprücük kemiğinin üzerindeki çukurun üzerine gelecek şekilde bağlayınız. Uçları, önkolla bandın ön kısmı arasına sokunuz. Katlanan kısmı kola doğru döndürerek çengelli iğne ile tutturunuz.
• Dolaşımı denetleyiniz. Eğer etkilenmişse bandı ve askının konumunu ayarlayınız. -
KOL ASKILARI
KOL ASKILARI
Bu askılar kollarda yaralanmalar olduğu zaman ve bazı göğüs yaraları için kullanılır. Ön-kolu göğüste çapraz olarak tutar ama sadece kazazede oturduğu ya da ayakta durduğu zaman etkilidir. Doğru konumdaki bir kol askısında el, dirsekten biraz daha yukardadır. Bandın altı, tüm parmak tırnakları görünür durumda bırakılarak serçeparmağın köküne kadar uzanmalıdır.
• Kazazededen, oturarak, yaralı bileğini ve elini dirseğinden daha yüksekte tutmasını isteyiniz; kazazede kendi kolunu tutabilir.
• Dirsekle göğüs arasındaki açıklığı kullanarak üçgen bandın bir ucunu, tepesi, dirseği iyice aşacak şekilde önkolla göğüs arasından geçiriniz.
• Üst ucunu sağlam taraftaki omuz üzerinden boynu dolaştırarak yaralı tarafın önüne getiriniz.
• Önkolu tutarak, bandın alt ucunu elin ve önkolun üzerinden alarak balıkçı düğümüy-le yaralı taraftaki köprücük kemiğinin üstündeki çukur üzerine gelecek şekilde bağlayınız.
• Son olarak da tepe noktasını öne doğru çekip, bir çengelli iğne ile bandın önüne tutturunuz.
• Dolaşımı denetleyin. Eğer etkilenmişse bandı ve askının konumunu ayarlayınız. -
BALIKCI DÜĞÜMÜ
BALIKCI DÜĞÜMÜ
Bir bandın uçlarını daima balıkçı düğümü ile sağlamlaştırınız; çünkü kaymaz, düz durur ve bu yüzden de kazazede için daha rahattır, çözmesi de kolaydır. Düğüm bağlanınca uçlar gözle görülmeyecek şekilde içeri tıkıştırılmak ya da banda düzgün bir şekilde bağlanmalıdır. Düğüm bir kol arkasında kullanıldığı zaman boynun arkasındaki bir kemik üzerine ya da deri içine baskı yapmasından emin olunuz. Eğer düğüm rahat değilse, altına tampon olarak biraz yumuşak kumaş vs. koyunuz.
• Bandın bir ucunu bir elinize, ötekini diğer elinize alınız. Sol ucu, sağın üzerinden altına geçiriniz.
• Tekrar uçları yukarı alınız. Sağ ucu, solun üzerinden altına geçiriniz. Düğümü sıkıca çekerek uçları içeri tıkıştırınız. -
BİR YABANCI CİSMİN YADA ACIK KIRIĞIN BANTLANMASI
BİR YABANCI CİSMİN YADA ACIK KIRIĞIN BANTLANMASI
Bir yabancı cisim ya da açık kırık bantlanırken çıkıntı üzerine baskı uygulanılmamasma büyük dikkat gösterilmelidir. Varsa, mutlaka bir sargı bandı kullanınız. Sargı bandı yoksa bir üçgen sargı kullanılabilir.
• Yabancı cismin ya da kırığın bulunduğu yere bir parça gazlıbez koyup, onun da üzerine bir yuvarlak ya da hilâl biçiminde pamuk tampon koyarak sabıtleştıriniz.
• Sargı bezinin ucunu yuvarlak tamponun altına sokup bandı iki kere sararak tutturunuz ve başı tekrar tamponun üzerine getiriniz.
• Bandı çapraz olarak kolun ya da bacağın altına geçirip çıkıntı üzerinden geçirmeyecek şekilde, yuvarlak tamponun üst yarısından geçiriniz. Bandı tekrar başlangıç noktasına getiriniz. Tampon sabitleşene kadar altından ve üstünden bantlamaya devam ediniz.
Eğer açık kırık yarasını sarıyorsanız bandın ucunu yuvarlak tamponun altına yerleştirip, kırığın alt kısmına baskı yapmaktan kaçınarak yuvarlak tampon üzerinden, alttan üstten geçirerek çaprazlama sarımları yapınız.örtecek şekilde önkola, ikinci sarımın kenarına diğer şekilde sarınız.
• Bir önceki sarımların üçte ikisinden biraz fazlasını örtecek şekilde bir yukarı bir aşağı karşılıklı sarımları sürdürünüz.
• Dirseğin üzerine bir iki sarım yaparak bitirip ucu sabitleştiriniz.
• Dolaşımı denetleyiniz. -
SARGI BEZLERİ
SARGI BEZLERİ
Bu tür bantlar sargıların tutturulmasında, kanamanın kontrolü içm baskı uygulanmasında ya da burkulma veya zorlamalarda destek sağlamak için kullanılır. Standart sargı bantları, pamuk, gazlıbez ya da pamuklu kumaşlardan yapılır ve genellikle 5 metrelik rulolar hâlinde sağlanabilir. Sağlamlaştırıcı bantlar, sargıları, yerinde, hafif fakat sağlam biçimde tutarlar; kol ve bacağın biçimini alabildiklerinden iyi bir baskı sağlarlar.SARGI BEZLERİ Sargı bezleri çeşitli büyüklüklerde olabilir. Büyüklüğü ve türü, kullanılacak vücut kısmına göre ve kazazedenin vücut ölçülerine göre değişir.Bir sargı bezini uygulamadan önce, sıkıca sarılmış ve genişliğinin yeterli olduğundan emm olunuz. Yaranın önüne geçip, yaralı kısmı, elinizle durması gereken konuma getiriniz. Bandın başını yukarı doğru tutup sadece birkaç santimetrelik bir bölümünü açınız. Onu sarınca bir o kadar daha açarak sarmaya devam ediniz. Sağ kolu ya da bacağı sarmak içm bandı sol elinize, sol kolu ya da bacağı bantlamak için de bandı sağ elinizle tutunuz. Daima iç taraftan dışarıya ve yaranın aşağısından yukarıya doğru çalışınız.












