Yazar: yonca

Prostat kanseri aslında oldukça yavaş ilerleyen bir kanserdir ancak burada şu soru akla gelebilir: Neden bu kadar çok insan bu kanserden ölüyor? Gerçekten de söylenildiği gibi erkek kanser ölümleri arasında ikinci sırada izlenmesi ancak yavaş ilerleyen bir kanser olduğunun söylenmesi bir çelişki gibi gelebilir. Bunun başlıca nedeni prostat kanserinin kendine has, kanser düşündürecek, hastayı hemen hekimine yöneltecek bir bulgusunun veya belirtisinin olmamasıdır. Bu yüzdendir ki hekime başvuran hastaların % 30’unda kanser prostat dışına yayılmıştır. Söylenildiği gibi hiçbir bulgu olmayabilir, ancak karnın alt bölümünde kunt vasıflı bir ağn, acil işeme ihtiyacı, işemeye başlamada güçlük, idrar yapma sırasında ağn, zayıf idrar akımı, damlama, kesik kesik idrar yapma, gece 2 veya daha fazla kez idrar yapma, mesaneyi tam boşaltamama, idrar yoluyla kanama, meni ile birlikte kanama, bel ve kalça bölgesinde ağn, iştah kaybı, kilo kaybı gibi bulgular görülebilir. Böyle bir durumda mutlaka bir üroloji uzmanıyla görüşülmeli ve muayene olunmalıdır. Bulguların büyük çoğunluğu dikkat edilirse prostatın iyi huylu büyümesinin belirtileri ile aynıdır.

Prostat kanserinin gelişiminde erkeklik hormonunun (testosteron) rolünün dışında kesin olarak bir neden kanıtlanamamıştır. Erkeklik hormonunun vücutta üretildiği başlıca organ bilindiği gibi testislerdir. Yıllar öncesinde yapılan araştırmalarda teslisleri alınan erkeklerde prostat kanserinin gelişmemesi hormon teorisi üzerinde yoğunlaşılmasına neden olmuştur. Bu faktörün yanında bir takım olası faktörler de vardır: Kırmızı et, hayvansal yağlardan zengin diyet, genetik faktörler (ailesel, ırksal yatkınlıklar), çevresel toksin ve ağır metallere maruz kalma (kadmiyum vb.), viral enfeksiyonlar…Özellikle ailede baba, amca, dayı, dede gibi yakın akrabalarda prostat kanseri olanlarda normal nüfusa oranla prostat kanseri çıkma olasılığı biraz daha arttığından bu kişilerin beslenme şekline dikkat etmeleri ve daha erken yaşta (45 yaş) prostat ile ilgili kontrollerini yaptırmalan gerekir

Hangi BPH hastasının tedavi edileceği ve hangisinin izleneceği hekimden hekime değişmektedir. Eğer bir BPH hastası herhangi bir aktivite planı yaparken önce o yöredeki tuvaletleri kafasında haritalıyorsa, sabah uyandığında tüm gece tuvalete kalktığı için yorgun ve gergin ise, işeme problemleri yüzünden kendini eve daha bağımlı hissediyor ve kendi sosyal yaşamını kısıtlıyorsa artık tedaviye ihtiyacı vardır. BPH tedavisini başlıca 2 ana başlık alanda toplayabiliriz: ilaç tedavisi ve cerrahi tedavi. İlaçla tedavi olan hastaların yaşamlarında yapacaklan küçük değişikliklerle daha rahat olacaklan unutulmamalıdır. Akşam 20:00’den sonra gereksiz su ve idrara çıkana (çay, kahve vs) sıvılardan uzak durmak, sık sık idrar yapmayı denemek ve idrar kesesinin bu şekilde sürekli boş kalmasını sağlamak, alkol (özellikle bira) kullanmamak, çok mecbur olmadıkça nezle ve grip için tavsiye edilen ilaçlan kullanmamak, uzun süre oturmamak, ayaklan üşütmemek, kabız kalmamak bu değişikliklerden akla ilk gelenlerdir. BPH’nin cerrahi tedavisinde 2 yöntem kullanılabilir. Bunlar halk arasındaki bilinen tabirleriyle: Açık ameliyat ve kapalı ameliyattır. Hastanın ameliyatının açık mı kapalı mı olacağı prostatın boyutu ile ilgilidir.

Prostatın iyi huylu büyümesi (BPH), prostatın ikinci sıklıkta izlenen hastalığıdır. Bu rahatsızlık özellikle 45-50 yaşından sonra kendini hissettirmeye başlar. “Neden BPH olunur?” sorusunun en temel yanıtı şüphesiz erkek olmaktır. Zira BPH nedenleri DHT isimli hormon, büyüme faktörleri ve yaşlanmadır. Hastalığın belirtileri ise idrar başlatma güçlüğü, idrar kesesini tam boşaltamama, ıkınarak idrar yapma, kesik kesik idrar yapma, acil idrar yapma isteği, gece 2 veya daha fazla defa idrara çıkma ve zayıf idrar yapma şeklindedir BPH sadece idrar konusuyla rahatsız edici bir hastalık olmakla kalmayıp başka rahatsızlıklara da neden olabilir. En korkulan BPH komplikasyonu böbrek yetmezliğidir. Zira idrar kanalında büyümüş prostat gibi bir engelin oturmasına bağlı idrarın tam olarak boşalmamasıyla, böbreklere yansımasına bağlı olarak böbrek yetmezliğine neden olabilir. Bunun haricinde mesaneden tam olarak atılamayıp orada devamlı kalan bir miktar idrara bağlı olarak tekrarlayan idrar yollan enfeksiyonuna ve mesane taşlarının oluşmasına da neden olur.

Tedavi yöntemlerine bakıldığında tüm prostatit tiplerinde antibiyotik tedavisi temel yöntemdir. Eğer mikrobiyolojik tetkikler neticesinde prostat sıvısında mikrobik ajan saptanmışsa buna uygun antibiyotik tedavisine başlanır. Saptanamazsa yani prostat sıvısında üreme olmazsa prostat dokusuna en çok girebilen antibiyotik grubundan bir ilaç tercih edilir ve 4-6 hafta kadar bu antibiyotikler hastaya verilir. Ancak bunların karaciğere yan etkileri olabileceğinden hastalar belirli aralıklarla karaciğer fonksiyon testleri ile kontrol edilmelidir. Bunun yanında prostatit hastalanna antibiyotiğin yanma mutlak surette anti-romatizmal ilaç olarak bilinen ağn kesicilerin özel bir türü de eklenmelidir. Bunun amacı ağnyı kesmekten çok iltihabi reaksiyonun başlamasını engellemektir. Şayet prostatitli hastada işeme ile ilgili bulgular rahatsız edici düzeyde ise yani hastanın yaşam kalitesini bozuyorsa bu hastalara işemeyi rahatlatıcı Alfa Bloker adı verilen ilaçlar ilaveten verilebilir.İlaç tedavilerine rağmen işeme bulguları düzelmeyen ve ürodinamik tetkikler ile prostatın şişkinliğine bağlı olarak işemeyi zorlaştırdığı kanıtlanan hastalara T.U.I.P. (Transuretral prostat insizyonu) veya T.U.R.P (Transuretral prostat rezeksiyonu) ismi verilen kapalı prostat ameliyatlan denenebilir fakat bütün rahatsızlıkların geçeceği gibi bir beklentinin olmaması özellikle belirtilmelidir.
Kronik prostatitlerin tedavi aşamasında tüm ilaçların yanında konservatif tedavi adı verilen ve hastanın yaşam tarzında yapacağı bir takım değişikleri kapsayan davranışlar da mevcuttur. Bunların başlıcalan;
Diyet Düzeni: Acı, ekşili ve baharatlı gıdalann tüketilmemesi, asitli içeceklerden uzak durulması.
Cinsel Yaşam: Düzenli bir cinsel yaşam, daha doğrusu düzenli bir boşalma planlaması çok önemlidir. Haftada 1-2 arasındaki boşalmanın hastalan oldukça rahatlattığı ancak arka arkaya boşalmalann prostatit belirtilerini şiddetlendirdiği bilinmektedir. Bununla birlikte uzun süre boşalmamanın yine hastalann şikayetlerini arttırdığı unutulmamalıdır.
Oturma Banyosu: Hastalara önerilen haftada 3-4 gün dayanabildikleri derecede sıcak suya en az bel yüksekliğinde oturmalan ve 15-20 dakika bu şekilde beklemelerinin de tedavi edici olmasa da oldukça rahatlatıcı bir yöntem olduğu bilinmektedir.
Defekasyon hastalar mutlaka hergün büyük tuvaletlerini düzenli yapmalı ve kesinlikle kabız kalmamaya özen göstermelidirler.
Bunlara ilaveten prostata direkt olarak bası yapan koltuklarda oturma, idran uzun süre tutma ve biriktirme, ayaklarda üşüme prostatitli hastalann iyileşmesini geciktiren ve şikayetlerini şiddetlendiren nedenlerdir ve hastalar mutlaka bunlara dikkat etmelidir.
Prostatit sınıflamasında 4. grubu Prostatın Asemptomatik Enfeksiyonu oluşturur. Burada herhangi bir bulgu, belirti veya şikayet yoktur. Herhangi bir nedenle prostat bezinin bir parçasının biopsi alarak incelenmesi veya ameliyatla çıkarılan prostat dokusunun patolojik incelenmesi neticesinde tam konur. Herhangi bir önemi yoktur ve herhangi bir müdahale gerektirmez.

Prostatitler, 20-45 yaş gurubu arasında izlenen ve prostat bezinin iltihaplanmasına bağlı birtakım bulgular içeren hastalıklar grubudur. Günümüzde prostatit tedavi seçeneklerinin geliştiği görülür. Buna rağmen ürolojinin tedavide zorlandığı inatçı, tedavisi uzun süren, tam ve net sonucun hemen alınamadığı bir hastalık grubu olduğunu da belirtmek gerekir.
Prostatitler 4 ayn çeşit klinik tabloyu barındırır:
Bunlardan birincisi Akut Bakteriyel Prostatittir. Prostatitler arasında en ender izlenen ancak klinik olarak en ciddi ve tehlikeli olanıdır. Şikayetler aniden başlar: Yüksek ateş, üşüme, titreme, idran hiç yapamama veya damla damla idrar yapma, idrar yaparken şiddetli ağn ve yanma, sık ve acil idrar yapma hissi, şiddetli, makata doğru yayılan bir ağn ve bazen kanlı idrar yapma en yaygın izlenen bulgulardır. Hastalığın gelişimindeki temel mekanizma mikropların üretradan içeriye doğru ilerleyerek prostat kanallarına ulaşması ve burada hızla çoğalarak şiddetli bir enfeksiyona neden olmalandır. Bu rahatsızlık şüphesi olan hasta hızla bir üroloji uzmanına görünmelidir. Zira prostatta yerleşen bu bakterilerin kana kanşıp ciddi bir klinik tabloya neden olabileceği asla unutulmamalıdır. Akut Bakteriyel Prostatit ile hastaneye başvuran hastalanıl önemli bir bölümü 2 veya 3 gün hastaneye yatırılarak tedavi edilirler. Tedavide öncelikle hastalara güçlü enjektabl antibiyotikler başlanır ve hastalığın hafiflemesinin ardından hastalar taburcu edilirler. Fakat antibiyotik tedavisi ortalama 1 ay civarında devam etmelidir ki bu hastalığın kronikleşmesinin önüne geçilebilsin.
Prostatitin diğer bir çeşidi Kronik Bakteriyel Prostatittir. Bu olayın temelinde de mikroplar yatar. Ancak bu grup prostatitler daha az önem arzeden belirtilerle seyreder ve yaşamı tehdit edici boyutu yoktur. Sık ve zorlu idrar yapma, hafif ateş, sırtın alt bölümünde ağn, makata vuran ağn, boşalma esnasında ağn yine görülebilir ancak bu grubun özelliği belirtilerin ara ara ortaya çıkmasıdır. Bu nedenle bu prostatit grubunun diğer ismi Tekrarlayan Prostatittir. Prostat dokusuna antibiyotiklerin etki etmesi zaman aldığından tedavisi için uzun süreli ve prostat dokusuna geçebilen antibiyotikler denenmelidir.
Üçüncü sırada yer alan prostatitler Kronik Abakteriyel Prostatitlerdir. En sık izlenen ve ne yazık ki tedavisi en güç olan gruptur. Bu nedenle hekimin amacı hastalığın tamamen tedavi etmekten ziyade hastanın rahatlatılması, bulgu ve belirtilerin en aza indirilmesi olmalıdır. Belirtilerine bakıldığında en sıkbelirtisinin boşalmadan önce veya sonra özellikle testislerin altından başlayıp makata vuran bir ağn ve rahatsızlık hissi olduğu görülür. Bu ağn ve rahatsızlık hissi göbeğin alt kısmında ve peniste de olabilir. Aynca sık ve az idrar yapma, idrar yaparken yanma gibi bulgular olabilir. Cinsel fonksiyonlar bir miktar zayıflayabilir ancak ereksiyona kalıcı herhangi bir olumsuz etkisinin olmadığı bilinmelidir.
Nedenin ne olduğu düşünüldüğünde maalesef tüm bulgular teori bazındadır ve kesinleşmiş bir neden ortaya konamamaktadır. En güçlü teori önceki dönemlerde geçirilmiş mikrobik enfeksiyonlar teorisidir. Cinsel yoEa geçen akıntılı hastalıkların tam olarak tedavi edilmemesi durumunda bu tip bir rahatsızlığa neden olabileceği unutulmamalıdır. Ancak Koli Basili (E. coli) adı verilen ve idrar yolu enfeksiyonlarının en sık nedeni olan bakterinin cinsel ilişki ile geçen hastalıklardan daha sık olarak prostatite neden olacağı da unutulmamalıdır.
Diğer bir neden idran yapmaya engel bir durumun anormal işemeye neden olmasıdır ki bu anatomik veya fizyolojik alt idrar yollannm darlığı ile ilgilidir. Kronik abakteriyel prostatitte üçüncü neden otoimmun yada kabaca allerjik bir reaksiyon olabilir. Prostat sıvısının tetkiki esnasında burada allerji ile ilgili ajanlann saptanması bunu akla getirmiştir.
Stress ve psikolojik gerginlik içinde olan insanlarda idrantutan kasın çokça kasılması yukanda bahsedilen mekanizma ile bu hastalığa daha sık yakalanmasına neden olabileceği bilinmektedir. Bununla birlikte uzun yıllar bisiklet ve motosiklet kullanma, sürekli oturarak çalışılan bir meslek gurubunda olma (uzun yol şoförlüğü vs.) yine bu hastalığın gelişiminde etkili olabilir.